Avrasya ülkelerinin dış ticaretlerinin çekim modeli çerçevesinde analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İKTİSAT ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ANNA GOLOVKO

Danışman: HASAN ŞAHİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

SSCB'nin dağılmasıyla dünya siyasi ve ekonomik sistemlerinde yaşanan değişmeler, Avrasya ülkelerinin dış ticaret yapılarını doğrudan etkilemiştir: "Demir Perde" döneminde merkezi planlama sistemiyle kontrol edilen dış ticaret ilişkileri artık piyasa koşullarına göre belirlenmeye başlanmıştır. Avrasya ülkeleri, dünya ticaret sistemine entegrasyon sürecinin başında SSCB'den devraldıkları "ölü ekonomi"ye sahipti. Ancak ilerleyen yıllarda Avrasya ülkelerinin dış ticaretlerinde köklü değişimler meydana gelmiştir. Bu çalışma kapsamında Avrasya ülkelerinin dış ticaretlerinde yaşanan gelişme süreci analiz edilmektedir. Bu çalışmanın amacı, Avrasya ülkelerinin dış ticaret hacminde ve niteliğinde 1994-2012 döneminde meydana gelen değişmeleri incelemek, çekim modeli aracılığı ile ticaret potansiyelini analiz etmek ve dış ticaretlerinin neden farklı olduğunu tespit ederek uygun politika önerileri yapmaktır. Bu çerçevede, incelenen dönemde mal ve hizmet ticaretindeki eğilimler, coğrafi dağılım, ürün konsantrasyonu/çeşitlenmesi ve bölgenin ticarette açıklık seviyesi incelenmiştir. Bununla birlikte, 1994 – 2012 dönemi için 86 ülke verilerini kapsayan çekim modeli tahmin sonuçları aracılığıyla Avrasya ülkelerinin bölgesel ve uluslararası entegrasyon sürecini etkileyen faktörler tespit edilmiştir. Ayrıca, ülke bazında yapılan politika simülasyonlarıyla Avrasya ülkelerinin uluslararası ticaret akımlarını artıracak ve dolayısıyla ekonomik büyümelerini sağlayacak uygulamalar belirlenip politika önerileri yapılmıştır.