Öğretmen eğitimi programlarında kalite ve akreditasyona ilişkin öğrenci ve öğretim elemanı görüşleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEREN KURDOĞLU
Danışman: Canay Demirhan İşcan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, öğretmen eğitimi programlarında kaliteye ve akreditasyona ilişkin öğrenci ve öğretim elemanlarının görüşlerini ortaya koymaktır. Bu amaçla, 2021 yılında Ankara ilinde iki devlet üniversitesinde akredite olmuş ve akredite olmamış temel eğitim bölümü programları belirlenmiştir. Araştırma, karma yöntemde, yakınsak paralel desene göre planlanmıştır. Belirlenen üniversitelerin eğitim fakültelerinde, sınıf öğretmenliği ve okul öncesi öğretmenliği programlarında bulunan öğrenciler ve öğretim elemanlarından veriler toplanmıştır. Öğrenci ve öğretim elemanlarının kalite algılarını belirlemek amacıyla Yükseköğretimde Kalite Algısı Ölçeği kullanılmıştır. Katılımcıların yükseköğretimde kalite ve akreditasyona ilişkin görüşlerinin belirlenmesi amacıyla öğrenciler ve öğretim elemanları için ayrı ayrı hazırlanan Kalite ve Akreditasyona İlişkin Görüşme Formu kullanılarak görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda akredite olan ve akredite olmayan program katılımcılarının kalite algısı yönünden karşılaştırılmasında öğrenci ile öğretim elemanlarının yükseköğretimde kalite algılarında akredite olma değişkenine göre anlamlı farklılık saptanmamıştır. Öğrencilerin kalite algılarında cinsiyet değişkenine göre sadece öğretme-öğrenme süreci alt boyutunda anlamlı fark bulunmuştur. Okul öncesi öğretmenliği ve sınıf öğretmenliği programları arasında kalite algısına ilişkin ölçeğin sadece bilimsel ve sosyal etkinlik alt boyutunda program değişkenine göre anlamlı fark bulunmuştur. 3 ve 4. sınıf öğrencilerinin kalite algılarında sınıf düzeyi değişkenine göre anlamlı fark bulunmamaktadır. Öğrencilerin kalite algılarında genel akademik başarı puanı değişkenine göre ölçeğin sadece yönetim alt boyutunda anlamlı fark bulunmaktadır. Öğretim elemanlarının meslekteki deneyim süresi değişkenine göre kalite algılarında anlamlı fark bulunmamaktadır. Öğretim elemanlarının sadece Öğretim Elemanları alt boyutundaki kalite algılarında program türü değişkenine göre anlamlı fark bulunmaktadır. Görüşmelerden elde edilen verilere göre, öğretim elemanlarının akreditasyon sürecine ilişkin görüşlerinde akredite olmuş A Üniversitesi programlarında görev yapan öğretim elemanları, en fazla fiziki altyapı alt teması çerçevesinde açıklama yaparken, akredite olmamış B Üniversitesi programlarında görev yapan öğretim elemanları ise öğrenci alt teması çerçevesinde görüşlerini ifade etmişlerdir. Öğretim elemanı gruplarının akreditasyon sürecine ilişkin görüşlerinde bu bağlamda farklılık olduğu belirlenmiştir. Görüşmelerden elde edilen verilere göre, öğrencilerin akreditasyona dair detaylı bilgi sahibi olmadıkları, akreditasyon kavramını kapsamı dışında diplomanın yurt dışında geçerliği, uluslararası geçerlik olarak tanımladıkları görülmüştür. Öğretim elemanlarının ise akreditasyon sürecini yoğun ve zor, diğer taraftan da gerekli bir değerlendirme süreci olduğunu ifade ettikleri belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre akreditasyondan önce öğretim elemanları ve öğrencilere akreditasyon ve akreditasyon süreci hakkında detaylı bilgilendirme toplantıları yapılması önerilebilir. Araştırma sonucunda, akredite olmuş ve akredite olmamış programların öğrenci ve öğretim elemanlarının kalite algıları ve akreditasyona ilişkin görüşlerinde benzer sonuçlar elde edilmiş, bazı bulgularda da öğrenci ya da öğretim elemanlarının akreditasyona ilişkin yanlış ya da eksik bilgiye sahip oldukları tespit edilmiştir. Bu bağlamda yükseköğretimde kalite ve akreditasyona ilişkin bilinç oluşturmak amacıyla eğitim fakültelerine, akreditasyon başvurusu beklemeksizin YÖK işbirliği ile çeşitli ziyaretler veya bilgilendirici etkinlikler düzenlenmesi önerilebilir.