Afyonkarahisar ili ilköğretim okullarının 1930-1940 ve 2000-2010 yıllarına ait teftiş raporlarına göre eğitim öğretim sorunları ve çözüm önerileri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM YÖNETİMİ VE PLANLAMASI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUZAFFER ŞİMŞEK
Danışman: İNAYET AYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, Afyonkarahisar ili ilköğretim okullarının 1930-1940 ve 2000-2010 yıllarına ait teftiş raporlarına göre Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yılları ile geldiği son noktanın, okul denetimlerine yansıyan bulgular aracılığı ile karşılaştırarak her iki dönem arasındaki benzerlik ve farklılıkları saptamak amacıyla yapılmıştır. Eğitim sistemimizin geçirdiği dönüşüme veya dönüşümlere ilişkin önemli bilgiler keşfedilirken görevdeki maarif müfettişlerine (ilköğretim müfettişlerine) yeni bir bakış açısı sağlanmaya çalışılmıştır. Bu araştırma, ilköğretim okullarında rehberlik ve teftiş görevi yapmakta olan ilköğretim müfettişlerinin rehberlik ve teftiş sonrası yazdıkları rehberlik ve teftiş raporlarına göre ilköğretimin sorunlarını belirlemeye yönelik ve doküman analizine dayalı nitel bir çalışmadır. İlgili yıllara ait defterler incelenerek elde edilen veriler temalara, kategorilere ve gerektiğinde alt kategorilere uygun olarak analiz edilmiştir. Çalışmada "durum çalışması deseni" kullanılmıştır. Teftiş tebliğlerinin doküman analizi yolu ile incelenmesinden, 1930-1940 ve 2000-2010 dönemlerinde uygulanan eğitimin amaçları, eğitim politikaları, öğretmenlik mesleği ve öğretmenin rolü, öğrenciye bakış açısı, program yaklaşımı ve içerikleri, okul yöneticiliği ve öğretim yöntemleri, dönemlerin kendi içlerinde ve dönemler arasında karşılaştırılmıştır. Araştırmadaki durumları oluşturan okullar, 1930-1940 tarihleri arasında "teftiş defteri" bulunan okullar temel alınarak belirlenmiştir. 1930-1940 yıllarına ait teftiş defterleri bulunan okullarda 2000-2010 yıllarına ait teftiş defterleri zaten bulunacağı için çalışma durumlarının oluşmasında 1930-1940 yılları arası defterlere sahip okullar belirleyici olmuştur. Araştırma sonuçlarına göre, Atatürk döneminde Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile birleştirilen, laikleştirilen, demokratikleştirilen öğretimin, proğram değişiklikleri yolu ile başlangıç hedeflerinden farklılaştığı, bu nedenle eğitimin siyasallaşarak başlangıç hedefinden uzaklaştığı, uzlaşılan bir milli eğitim politikasının oluşturulamadığı saptanmıştır. Öğretmenlerin alanlarında, uygulama boyutunda sorun yaşadıkları, alanının uzmanı olarak eğitim fakültelerinden mezun olan öğretmenlerin, ders anlatımında gereği gibi davranamadıkları, eğitimin asli sorunlarından biri olan uygulama boyutunda sorunlar yaşandığı görülmüştür. Okul işletmeciliği konusunda tam anlamıyla profesyonelleşilemediği saptanmıştır. 1930-1940 dönemi müfettişlerinin 2000-2010 dönemi müfettişlerine göre derste gözlenen somut durum ve olgulardan yola çıkarak daha somut, öznel, uygulanabilir öneri yaptıkları, 2000-2010 dönemi müfettişlerin genellemelere dayanan önerilerde bulundukları, 1930-1940 dönemi müfettişlerinin günümüz öğretmen beklentisini karşılayan, öğretmenin olumsuz yönleri yanında olumlu yönlerini de vurguladıkları, resmi dil yerine göre otokratik, insancıl, eğitsel liderlik rollerinin gereği olan tutumları sergiledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar kelimeler: 1930-1940 ve 2000-2010 teftiş raporlarının karşılaştırması,ilköğretimde denetim, eğitim politikaları, müfettiş niteliklerinin karşılaştırması.