Broyler rasyonlarında fitazın büyüme performansı ve fosfor yararlanabilirliği üzerine etkisinin meta-analitik yöntemlerle araştırılması

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİYOİSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ERMAN GÜLENDAĞ

Danışman: Doğukan Özen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Etlik piliç rasyonlarında kullanılan ekzojen fitaz enziminin; canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yem dönüşüm oranı, tibia kül oranı, tibia fosfor oranı, ileumda fosfor sindirilebilirliği gibi pek çok performans ve besi sağlığı kriterleri üzerinde olumlu yönde etkisi bulunmaktadır. Bu etkileri inceleyen bir çok çalışma ise literatürde yerini almıştır. Ancak gerek çalışmalarda ifade edilen sonuçlarda görülen değişiklikler gerekse de farklı oranlarda fitaz kullanımı ve broylerlerde farklı gün aralıklarının incelenmesi gibi nedenlerden ötürü ortak ve net bir kanaata varılamamaktadır. Bu çalışmada broyler rasyonlarında kullanımı neredeyse şart olarak kabul edilen fitaz enzimi kullanımı ve etkilerinde görülen anlaşılması güç ve kompleks yapının daha net bir şekilde ortaya konması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda literatürde yer alan çalışmalar sistematik bir biçimde derlenerek meta-analiz yöntemi ile değerlendirilmiştir. Araştırma konusu ile ilgili Scopus, Web of Science ve ULAKBİM TR Dizin veri tabanlarında yer alan çalışmalar taranıp PICOS unsurları doğrultusunda seçilimi yapılmış olup, toplamda 44 çalışma dâhil edilmiştir. Çalışmaların tasniflenmesinde Zotero programı kullanılmıştır. Dâhil edilen çalışmalarda pozitif kontrol, negatif kontrol ve fitaz müdahalesinde bulunulan grupların; canlı ağırlık artışı, yem tüketimi, yem dönüşüm oranı, tibia kül oranı, tibia fosfor oranı ve ileumda fosfor sindirilebilirliği üzerine olan etkileri araştırılmıştır. Araştırmada yapılmış olan istatistiksel analizlerde rastgele etkiler meta-analizi ile birlikte alt-grup meta-regresyon analizi, alt-grup heterojenlik testleri, Egger ve Begg test yöntemleri kullanılmıştır. Bahsi geçen istatistiksel analizlerin uygulanmasında STATA 12.1 paket programından yararlanılmıştır. Yürütülen bu çalışma sonucunda düşük sindirilebilir fosfor içeriğine sahip rasyonlarda fitaz enzimi kullanılmasının çeşitli performans ve besi sağlığı kriterleri üzerinde, inorganik fosfor ilave edilmiş olan pozitif kontrol grubunun etkinliği ile benzerlik gösterdiği tespit edilmiştir. Aynı zamanda sonuç değişkenlerinde negatif kontrol gruplarına göre anlamlılık gösteren olumlu etkilerinin olduğu belirlenmiştir.