Annenin beslenme bilgi düzeyi ile çocukların beslenme durumu ve beden adipoz indeksi arasındaki ilişki


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BESLENME VE DİYETETİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL ULU

Danışman: NURCAN YABANCI AYHAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çocukluk döneminde yeterli ve dengeli beslenmek yetişkin bir birey olmak için çok önemlidir. Bu çalışma, annenin beslenme bilgi düzeyinin çocuklarda beslenme durumu ve beden adipoz indeksi arasındaki ilişkiyi belirlemek amacıyla; Kasım 2018 – Mayıs 2019 tarihleri arasında Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Polikliniği'ne ayaktan başvuran 8-12 yaş arası, sağlıklı ve gönüllü çocuklar ile anneleri üzerinde yürütülmüştür. Annelere yüz yüze görüşme tekniği ile sosyodemografik özellikler, annelerin beslenme bilgisi ve çocuklarının beslenmeleri ile ilgili bazı tutum ve davranışlarını saptamaya yönelik sorular ile çocukların bir günlük besin tüketim kayıt formunu içeren bir anket uygulanmış, çocuk ve annelerin antropometrik ölçümleri ve çocukların bazı biyokimyasal bulguları kaydedilmiştir. Yaş ortalaması 36,6 yıl olan annelerin %45,0'ı düşük; %55,0'ı yüksek beslenme bilgi düzeyine sahiptir. Lise/yüksekokul/üniversite mezunu olan annelerin beslenme bilgi düzeyi daha yüksektir. Beslenme bilgi düzeyi düşük olan annelerin yüksek olanlara göre anlamlı olarak BKİ, BAİ, bel / boy oranı daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). BKİ'ye göre annelerin BAİ ortalamaları artmıştır ve gruplar arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Çocuklarda da yaşa göre BKİ Z skoru gruplarında basamak arttıkça BAİp ortalamaları artmıştır (p<0,05). Anne beslenme bilgi düzeyi yüksek olan çocuklarda enerji, protein, karbonhidrat, posa, A, B6, B12, C (p<0,05), E, K, folat, niasin, riboflavin vitaminleri ile kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor ve çinko minerallerinin yeterli alımı anne beslenme bilgi düzeyi düşük olan çocuklara göre daha yüksektir. Annelerin %49,4'ünün beslenme tutum ve davranış düzeyi düşük; %50,6'sının yüksektir. Eğitim düzeyi arttıkça beslenme tutum ve davranış puanı ortalamaları artmıştır (p<0,05). Enerji, B6 vitamini, fosfor ve çinkonun yeterli alımları anne beslenme tutum ve davranış düzeyi yüksek olan grupta daha yüksektir (p<0,05). Annenin vücut ağırlığı, BKİ'si, bel çevresi, kalça çevresi, bel/kalça oranı, bel/boy oranı ve BAİ'si ile çocuğun BKİ'si bel çevresi, kalça çevresi, bel/boy oranı ve BAİp'si arasında pozitif yönlü bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). Anne ve çocuklarda BKİ arttıkça BAİ ve BAİp artmıştır (p<0,05). Annenin beslenme bilgi düzeyi ve beslenme tutum ve davranışları, çocukların enerji ve besin ögesi alımlarını olumlu yönde etkilemektedir. Sonraki çalışmalarda, sosyal ve ekonomik faktörlerin de değerlendirildiği daha kapsamlı çalışmaların planlanması önerilmektedir.