Manyetize suyun ketende (Linum usitatissimum L.) in vitro tohum çimlenmesi, sürgün rejenerasyonu ve tuz stresine tolerans/dayanıklılık üzerine etkisi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ASLINUR ÇAVDAR

Danışman: MUSTAFA YILDIZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Manyetik alan, bitkilerde büyüme ve gelişimi artıran bir etmen olarak bilinmektedir. Suyun manyetik alana maruz bırakılmasıyla elde edilen manyetize suyun, sulama suyu olarak kullanımının bitki gelişimine olumlu etkileri olduğunu belirten çalışmalar mevcuttur. Bitki laboratuvar araştırmalarının temelini oluşturan doku kültürü ve sürgün rejenerasyonu çalışmalarının amaçlarından biri, tolerans ve dayanıklılık eşiği yüksek bitkiler yetiştirmektir. Özellikle tuz stresi gibi büyük ekonomik ve ekolojik kayıplara neden olabilen abiyotik faktörlerin bitki gelişimine olan olumsuz etkilerinin hafifletilebilmesini ve artan dünya nüfusuyla birlikte tehlikeye giren gıda sorununun çözümü olabilecek verim artırımını destekleyen uygulamaların önemi giderek artmaktadır. Tohumdan itibaren güçlü bir şekilde yetişen bitkilerin stres faktörleriyle başa çıkabilme kapasitelerinin de yüksek olacağına dayanan bir hipotezle yürütülen bu tez çalışmasında, fide gelişimi ve sürgün rejenerasyonu için 0 (kontrol), 2, 4 ve 6 saat, tuza tolerans/dayanıklılık için ise 0 (kontrol), 24, 48 ve 72 saat 150 mT (militesla) manyetik alan şiddetine maruz bırakılan manyetize suyun; in vitro tohum çimlenmesi, sürgün rejenerasyonu ve tuz stresine tolerans/dayanıklılık üzerine etkisi irdelenmiştir. Keten doku kültürü çalışmalarında manyetize su ile hazırlanan besin ortamı kullanımının ketenin doku kültürü tepkisini ve tuza toleransını arttığı bulgularına ulaşılmıştır. Bu araştırma, dünyada in vitro bitki kültüründe bir ilk olma niteliği taşımaktadır.