ÜSTÜN ZEKALI ÖĞRENCİLERİN DİN ÖĞRETİMİNDE ÖĞRENME DAVRANIŞLARI

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN İPEK

Danışman: CEMAL TOSUN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada üstün zekâlı öğrencilerin, karakteristik öğrenme davranışlarının din öğretimi süreçlerine yansıma durumu incelenmiştir. Nitel araştırma yaklaşımı ile tasarlanan bu araştırmada "olgu bilim" (fenomenolojik) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu; genel zihinsel yetenek alanında özel yetenekli olarak tanılanmış 6 ve 12. sınıf aralığındaki öğrencilerden seçilmiştir. Araştırmanın verileri 2019-2020 eğitim ve öğretim yılı güz yarıyılında genel zihinsel yetenek alanında Denizli Nezihe-Derya Baltalı Bilim ve Sanat Merkezi'ne devam eden 41 öğrenciden elde edilmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde bir taraftan üstün zekâlı öğrencilerin karakteristik öğrenme özelliklerinin izleri yakalanmaya çalışılmış; öte yandan bu özelliklerinin din öğretimi süreçleri bakımından anlamlandırılması çabasında olunmuştur. Dolayısıyla veri analizinde hem içerik analizi hem de betimsel analiz yöntemi bir arada kullanılmıştır. Araştırma bulguları ve tartışma üç ana başlık/tema altında raporlanmıştır. Bunlar; üstün zekâlı öğrencilerin dinsel alan eğitim durumlarının, din öğretiminde öğrenme hedeflerinin ve din öğretiminde benimsedikleri öğretim yaklaşımlarının işlendiği başlıklardır. Araştırma bulguları, üstün zekâlı öğrencilerin karakteristik olarak sahip oldukları üst düzey düşünme becerilerini dinsel alan düşünmelerinde ve öğrenme ortamlarında da aktif olarak kullandıklarını ortaya koymuştur. Bu durum öğrencilerin din öğretimi süreçlerinde düşünme becerilerine ilişkin başat özelliklerini kullanmaya ve geliştirmeye imkân tanıyan etkinliklere/ortamlara ihtiyaç duyduklarını açığa çıkarmıştır. Öğrencilerin dinsel alan öğrenme süreçlerine ilişkin hedefleri ile öğretim yaklaşımları, yöntem ve teknikleri hususlarındaki açıklamalarının birbirini tamamlayıcı ve pekiştirici bir niteliğe sahip olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin dinsel alan öğrenmeleri üzerinde gelişkin bir öz yönetim becerisine sahip oldukları ortaya çıkmıştır.