Sürdürülebilir antik kentler kapsamında arkeolojik parklar: Düzce-Konuralp örneği

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, PEYZAJ MİMARLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSUN TUNA

Danışman: ELMAS ERDOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bugünün anlaşılması ve geleceğin kurulabilmesi, geçmişin her türlü belgesine, kanıtına, doğru ve güvenilir bilgisine erişilebilirliği ölçüsünde mümkündür. Bu anlamda eski uygarlıkların ve kültürlerin izlerini taşıyan bilgi kaynaklarına gereksinim duyulmaktadır. İnsan yaşamının izlerini taşıyan arkeolojik varlıklar barındırdıkları zengin tarihi verilere sahip olan geçmişin bilgi kaynaklarıdır. Arkeolojik varlıkların korunması kent kültürünün korunması ve sürdürülebilir kentlerin oluşturulması bakımından oldukça önemlidir. Bu kapsamda uluslararası düzeyde öneme sahip tarihi kentlerin sürdürülebilir kentlere dönüştürülmesi için tarihi kentsel peyzajın korunması ve kent tarihinin ve kültürünün yeniden canlandırma stratejileri hayata geçirilmektedir. Tarihi çevre canlandırma stratejisi olan arkeolojik parklar, kültürel ve arkeolojik miras yönetimi ile kentsel rekreasyonel faaliyetleri bir arada sunarken, kent içinde yeni bir yorumlama merkezi olarak değerlendirilmektedir. Tarihi alanların ve tarihi peyzajların korunması amaçlı oluşturulan bu parklar arkeolojik alanlar olarak görev üstlenebilecekleri gibi bir park olarak veya bir müze olarak da işlev görmektedir. Tüm bu çeşitlilik arkeolojik parkların bileşenlerini oluşturmaktadır. Bu araştırmanın amacı Konuralp Arkeolojik Sit Alanı olarak belirlenmiş alanın ve yakın çevresinin, tarihi ve kültürel değerlerini ortaya çıkaran ve koruyan bir ortam oluşturulması, alanı koruyarak yeniden işlevlendirme ve tarihi çevre canlandırma yöntemi olan "arkeolojik park" ana fikri çerçevesinde ele alınması; çevredeki yapıların sit alanı ile bütünleşen bir sosyal, kültürel ve ticari çevre olarak değerlendirilen bütüncül bir yaklaşımın ortaya konmasıdır. Bu kapsamda çalışma alanın tarihi ve kültürel imgesinin ve geleneksel mimari dokusunun korunması, alanın yeniden yapılandırılması ve çevresinin görsel kalitesinin arttırılması amaçlanmıştır. Bu bağlamda; arkeolojik sitlerin sürdürülebilirliği kapsamında antik kentlerin oluşumu, tarihi süreç içinde kent planlama yaklaşımları ile bugün bu kültür varlıklarının yeniden yorumlanması ve yeniden işlevlendirilmesine olanak tanıyan arkeolojik park kavramı ve arkeolojik park örneklerine değinilerek, araştırma alanı olan Konuralp Antik Kenti'nde üst ve alt ölçekte gerçekleştirilen alan etüt çalışmaları sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda tarihi kent merkezinin doğal ve kültürel sürdürülebilirliğinin sağlanmasına yönelikcöneriler geliştirilmiş, gerek Düzce Kenti için gerekse benzer çalışmalara örnek oluşturacak bir yaklaşım ortaya konmuştur.