Hemodiyaliz hastalarında vasküler kalsifikasyon ve arteriyel distensibilite ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UFUK AVCIOĞLU
Danışman: GÖKHAN NERGİZOĞLU
Özet:ÖZET Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında mortalite ve morbiditenin en sık nedeni olarak kardiyovasküler hastalıklar gösterilmektedir. Ancak geleneksel risk faktörleri diyaliz hastalarında artmış kardiyovasküler mortaliteyi tam olarak açıklayamamaktadır. Yanı sıra, bu hastalar volüm yüklenmesi, anemi, yüksek üremik toksin düzeyi, proteinüri, malnütrisyon, hipoalbüminemi, inflamasyon, protrombotik faktörler, artmış oksidatif stres, anormal kalsiyum-fosfor metabolizması, hiperparatiroidizm, arterio-venöz fistül varlığı ve vasküler kalsifikasyonlar gibi ek risk faktörlerine sahiptir. Son dönem böbrek yetmezliği hastalarında kalsiyum fosfor metabolizmasındaki bozukluklar sonucu gelişen vasküler kalsifikasyon ile artmış kardiyovasküler mortalite arasında neden-sonuç ilişkisi bulunduğuna dair yayınlar artmaktadır. İki farklı vasküler kalsifikasyondan bahsedilebilir; intimal ve medial kalsifikasyon. Media kalsifikasyonu olanlarda önemli bir mortalite nedenide artmış aortik pulse wave velosite ile karakterize arteryel katılaşmadır. Arteriyel kompliyansın değerlendirilmesinde günümüzde kullanılan en değerli yöntem pulse wave velocity ölçümüdür. Çalışmaya en az altı aydır kronik hemodiyaliz programında olan yetmiş üç hasta dahil edildi. Medial kalsifikasyon değerlendirmesi, pelvis ve uyluk bölgesinin postero-anterior direkt grafisinde iliak ve femoral arterlerin kalsifikasyonu değerlendirilerek yapıldı. Nabız dalga hızı ölçümleri, SphygmoCor® Pulse Wave Velocity System cihazı kullanılarak yapıldı. Hastalarda vasküler kalsifikasyonun sıklığı ve bunun yaş, cinsiyet, diyaliz süresi, vücut kitle indeksi, primer böbrek hastalığı, sistolik,diyastolik kan basıncı, nabız basıncı, hemoglobin, serum albumin, CRP, kalsiyum, fosfor, PTH, total kolesterol, TG, HDL ve LDL kolesterol düzeyleri ve kalsiyum içeren oral fosfor bağlayıcı ve aktif D vitamini dozuyla ilşkisi araştırıldı. Vasküler klasifikasyon sıklığı % 39 olarak belirlendi. Univariate analizde hemodiyaliz süresi sistolik kan basıncı, nabız basıncı.CRP, fosfor.ve PTH düzeyi ile vasküler kalsifikasyon arasında anlamlı ilişki gözlendi. Ancak multivariate analizde bağımsız değişkenler yalnızca hemodiyaliz süresi ve 31serum fosfor düzeyi olarak saptandı. Öte yandan vasküler kalsifikasyon ile pwv arasında istatiksel açıdan anlamlı ilişki bulundu. Çalışmamızda kronik hemodiyaliz hastalarında vasküler kalsifikasyon sıklığının anlamlı ölçüde yüksek olduğunu ve serum fosfor düzeyinin temel belirleyicilerden biri olduğunu saptadık. Bu nedenle hastalarda serum fosfor düzeyinin kontrol altına alınmasının vasküler kalsifikasyonu ve dolayısıyla arteryel katılığın gelişimini engelleyerek kardiyovasküler riskin azaltılmasında önemli rolü olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Sözcükler: Hemodiyaliz, vasküler kalsifikasyon, arteryel katılık 32