Beliren Yetişkinlerin Kimlik Süreçleri, Topluluk Duygusu, Umut, Empati ve Dijital Okuryazarlıkları ile İyi Oluşları Arasında Katılımın Aracılık Rolü

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİMDE PSİKOLOJİK HİZMETLER ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÜLŞAH SEVİNÇ

Danışman: Tülin Şener Kılınç

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın temel amacı Türkiye'deki üniversite öğrencilerinin psikolojik ve sosyal iyi oluş düzeyleri ile çeşitli psikolojik değişkenler (kimlik süreçleri, topluluk duygusu, umut, empati, sosyal empati, dijital medya tüketimi ve dijital okuryazarlık) arasında toplumsal ve siyasi katılımın aracılık rolünün belirlenmesidir. Araştırmanın alt amaçları üniversiteli öğrencilerin psikolojik ve sosyal iyi oluşlarının yanı sıra toplumsal ve siyasi katılımlarının yordayıcılarının belirlenmesidir. Türkiye'nin farklı üniversitelerinde eğitim görmekte olan 801 öğrencinin katıldığı bu çalışma betimsel araştırmalardan tarama modelinde bir çalışmadır. Verilerin toplanması için Sosyal İyi Olma Ölçeği, Psikolojik İyi Oluş Ölçeği, Kimlik Gelişiminin Boyutları Ölçeği, Dijital Okuryazarlık Ölçeği, Sürekli Umut Ölçeği, Temel Empati Ölçeği, Sosyal Empati Ölçeği, Topluluk Hissi Ölçeği kullanılmıştır. Gençlerin katılımını ölçmek amacıyla ise PIDOP (Process Influencing Democratic Ownership and Participation) projesinde kullanılan ölçeğin maddelerini içerecek şekilde Toplumsal ve Siyasi Katılım Ölçeği'nin (TSKÖ; Enchikova ve diğerleri, 2019) uyarlama çalışması yapılmıştır. Verilerin analizi için SPSS ve LISREL programları kullanılarak çoklu regresyon analizi ve yapısal eşitlik modellemesi gerçekleştirilmiştir. Yapılan analiz sonucunda toplumsal ve siyasal katılım değişkeninin kimlik gelişimi süreçlerinden içsel yatırımda bulunma, sosyal empati, umut, topluluk duygusu ve sosyal medya kullanımı değişkenleri ile sosyal iyi oluş ve psikolojik iyi oluş değişkenleri arasında aracılık rolüne sahip olduğu sonucuna varılmıştır. Ayrıca akademik başarı, sosyal medya kullanım sıklığı, sosyal medya kullanım süresi, içsel yatırımda bulunma, seçeneklerin genişlemesine araştırılması, seçeneklerin saplantılı araştırılması, seçeneklerin derinlemesine araştırılması, umut, empati, sosyal empati, topluluk duygusu ve toplumsal ve siyasi katılım değişkenlerinin psikolojik iyi oluş üzerinde anlamlı birer yordayıcı oldukları tespit edilmiştir.