Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan erişkinlerin evlilik çatışmaları ve evlilik uyumları üzerine bir inceleme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU KAHVECİ ÖNCÜ

Danışman: Şennur Kışlak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) bireylerin akademik, sosyal ve bireysel yaşantılarını olumsuz etkilemekte; yetişkinlik döneminde özellikle yakın kişilerarası ilişkilerde ve evlilikte pek çok soruna neden olmaktadır. Hastalığın tanınmaması ve uygun yollarla tedavi edilmemesi, evliliklerin sonlandırılmasına yol açabilmektedir. Bu nedenle, özellikle evlilik ilişkilerinde DEHB'nin etkilerinin araştırılmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Bu araştırmanın amacı; evlilik uyumu, evlilik çatışmaları, çatışma çözüm stilleri ve eşlerin birbirine ilişkin değerlendirmeleri açısından sağlıklı çiftler ile eşlerden birinin DEHB tanısı aldığı çiftler arasındaki farklılıkların incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini 33 DEHB tanısı almış birey ile çalışmaya katılma konusunda gönüllü olan 28 eş ve kartopu örnekleme yoluyla ulaşılan 43 sağlıklı çift oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Wender Utah Derecelendirme Ölçeği (WUDÖ), Erişkin DEHB Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), Evlilik Yaşamı Anketi (EYA), Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ), Romantik İlişkilerde Çatışma Çözüm Stilleri Ölçeği (ÇÇSÖ) ve Birtchnell Eş Değerlendirme Ölçeği (BEDÖ) kullanılmıştır. Yapılan analizler DEHB tanısı alan yetişkinler ve eşlerinin evlilikteki çatışma düzeyi, evlilik uyumu ve çatışma çözme stilleri açısından sağlıklı çiftlerden anlamlı düzeyde farklılaştığını göstermektedir. Bu kişiler sağlıklı çiftlere göre evliliklerinde daha fazla çatışma yaşamakta ve daha az evlilik uyumu göstermektedir. Regresyon analizi sonucunda DEHB grubundaki çiftlerin evlilik uyumunu çatışma sıklıkları ve eşlerin birbirini güvenilebilir ya da olumsuz olarak değerlendirmeleri %67 düzeyinde yordarken sağlıklı grupta çatışma sıklığı, olumsuz ve geri çekilme çatışma çözüm stili %47 düzeyinde yordamaktadır. Araştırmadan elde edilen bilgiler alanyazın ışığında tartışılmış, çalışmanın sınırlılıkları belirlenmiş ve sonraki araştırmalar için öneriler sunulmuştur.