Bağlanma, insan tanrı ilişkisi ve psikolojik iyi olma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURAN ERDOĞRUCA KORKMAZ
Danışman: ÖZNUR ÖZDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın konusu insanın Tanrı ile kurduğu iletişimi ve bunun psiko-lojik olma hali ile ilişkisidir. Birinci bölümde araştırmaya ilişkin literatüre yer verilmiştir. İlgili litaratür incelendiğinde Tanrıya güvenli bağlanmanın psikolojik iyi olma ile pozitif ilişkisinden söz edilmektedir. Bu açıdan bu çalışmada insan Tanrı ilişkisinin psikolojik olma ile nasıl bir işlevi olabileceği merak edilmiştir. Bu çer-çevede I. Araştırmanın örneklemi yaş aralığı 18-60 olan 230'u kadın (% 50.5) ve 225'i erkek (49.5) toplam 465 kişi oluşturmaktadır. Tanrı'ya Bağlanma Ölçeği(TBÖ) geliştirilmiş geliştirilen ölçeğin güvenirlik ve geçerlik analizleri sonucunda Tanrı'ya Bağlanma Ölçeğinin güvenli ve kaygılı olmak üzere iki boyu-tunun olduğu gözlenmiştir.Asıl araştırmanın örneklemi ise 17-41 yaş arasında 466 kadın (% 64.1), 260 erkek (%34.8) toplam 727 kişiden oluşmaktadır. Örneklemin yaş ortalaması 20.5'tir. Araştırmaya veri sağlayabilmek için deneklere Tanrı'ya Bağlanma Ölçeği (TBÖ), Tanrı Algısı Ölçeği (TA), Sosyal Karşılaştırma Ölçeği (SKÖ), Boyun Eğicilik ölçeği (BEÖ), Ölüm Kaygısı Ölçeği (DAS) ve Psikolojik İyilik Hali Ölçeği (PİHÖ) kullanılmıştır.Elde edilen bulgulara göre, kadınların erkeklere göre Tanrı'ya güvenli bağ-lanma puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Anne eğitim düzeyi yüksel-dikçe Tanrı'ya güvenli ve kaygılı bağlanmanın düştüğü aynı şekilde anne eğitim düzeyi yükseldikçe Tanrı algısı puanlarının da düştüğü söylenebilir. Temel hipo-tezimiz çerçevesinde çıkan sonuçlar ise kısaca şu şekildedir. Psikolojik iyi oluş halini kendilik algısının en öncelikli yordayıcı unsur olarak işlev gördüğü göz-lenmiştir. Ayrıca psikolojik iyi olmayı Tanrı'ya güvenli bağlanma, olumlu Tanrı algısı ve kendilik algısı pozitif yönde desteklemektedir. Diğer taraftan Tanrı'ya kaygılı bağlanma, ölüm kaygısı, Tanrı ile ilişkiler ve boyun eğiciliğin ise psikolojik iyi olma ile negatif ilişkili olduğu gözlenmiştir. Diğer taraftan Tanrı'ya güvenli ve kaygılı bağlanmanın ölüm kaygısı, Tanrı algısı, Tanrı ile ilişkiler ve dinî uygu-lamalar değişkenleri açısından birbirlerinden belirgin derecede ayrışmamaktadır.Elde edilen bulgular ışığında literatürde bahsedildiği gibi, ?kendilik algısı-nın? psikolojik iyi olmayı en en öncelikli yordayan değişken olduğu ayrıca Tanrıya güvenli bağlanmanın psikoloji iyi olmayı desteklediği diğer taraftan Tanrıya (güvensiz) kaygılı bağlanmanın ise psikolojik iyi olmayı düşürdüğü söylenebilir.