Evli bireylerde bağışlama, tekrarlayıcı düşünme düzeyi ile ruh sağlığı ve evlilik uyumu arasındaki ilişkiler
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi, Psikoloji Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: IŞIL GÖZTEPE GÜMÜŞ
Danışman: Şennur Kışlak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı öncelikle evli bireylerde bağışlama, bağışlanması beklenen olaya verilen önem, tekrarlayıcı düşünce düzeyi değişkenlerinin, ruh sağlığı ve evlilik uyumu değişkenlerini yordayıp yordamadığının incelenmesidir. Araştırmanın bir diğer amacı ise araştırma değişkenleri açısından cinsiyet farklılıklarının olup olmadığının belirlenmesidir. Bu amaçlar doğrultusunda araştırmada 157 (86 kadın, 71 erkek) evli katılımcı yer almıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Bağışlanması Beklenen Olaya Verilen Önem Formu (BBOVÖF), Bağışlayıcı Kişilik Ölçeği (BKÖ), Kısa Semptom Envanteri (KSE), Evlilikte Uyum Ölçeği (EUÖ) ve Tekrarlayıcı Düşünme Ölçeği (TDÖ) kullanılmıĢtır. AraĢtırmada ilk olarak psikolojik belirtileri yordayan değişkenlerin hangileri olduğu sorgulanmıştır. Bu amaçla hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda cinsiyet, TDÖ, BKÖ ve BBOVÖF'den alınan puanların psikolojik belirtileri yordadığı ve belirtileri açıklama gücünün yüksek olduğu görülmüştür. Daha sonraki adımda evlilikte uyumu yordayan değişkenlerin hangileri olduğu sorgulanmış; bu amaçla hiyerarşik regresyon analizinden yararlanılmıştır. Analiz sonucunda cinsiyet, BKÖ ve TDÖ puanlarının evlilikte uyumu yordadığı, açıklama gücünün yüksek olduğu görülmüştür. Bu adımlara ek olarak araştırmada evlilik uyumu ve psikolojik belirtiler arasındaki iliĢkiler Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Tekniği ile incelenmiştir. Analiz sonucunda evlilik uyumu ve psikolojik belirtiler arasında negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğu; evlilikte uyum puanlarında düşme oldukça psikolojik belirti puanlarında artış olduğu belirlenmiştir. Son olarak araştırma değişkenleri açısından cinsiyet farklılıklarının olup olmadığı sorgulanmıştır. Araştırmada ele alınan bağışlayıcı kişilik (BKÖ), bağışlanması beklenen olaya verilen önem (BBOVÖ), tekrarlayıcı düşünme (TDÖ), evlilik uyumu (EUÖ) ve ruh sağlığı (KSE) değişkenleri arasındaki olası cinsiyet farklılıklarını araĢtırmak amacıyla tek yönlü MANOVA yapılmıĢtır. Analiz sonuçlarına göre bağışlayıcı kiĢilik puanları (BKÖ) dıĢında tüm ölçeklerden alınan puanlardaki cinsiyet farklılıklarının anlamlı olduğu belirlenmiştir. Sonuçlara göre kadınların evlilik uyumlarının erkeklere göre düşük olduğu; kadınların psikolojik belirtilerinin erkeklere göre yüksek olduğu; kadınların tekrarlayıcı düşünme düzeyi puanlarının erkeklere göre yüksek olduğu ve son olarak kadınların bağışlanması beklenen olaya verdikleri önemin erkeklere göre daha fazla olduğu bulunmuştur.