Alkol bağımlılığı sendromunda antisosyal kişilik özellikleri ve bağımlılık süreçleri ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇEN TURAN
Danışman: İNCİ İLHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı, alkol bağımlılığı hastalarında kişilik özelliklerinin antisosyal kişilik bozukluğu ve psikopati açısından değerlendirilmesidir. Literatürde alkol bağımlılığı, antisosyal kişilik bozukluğu birlikteliği sıklıkla bildirilmektedir. Fakat bu birlikteliğin güvenilirliğini değerlendirmek, her iki tanıda benzer davranış örüntülerinin gözlenebilmesi nedeniyle, mevcut tanı sınıflandırma sistemleri içinde zor olmaktadır. Bu çalışma ile antisosyal özelliklerin, davranış ve emosyonel yönüyle bütüncül değerlendirilmesi ve söz konusu özelliklerin bağımlılık süreçleri ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır.Yöntem: Çalışmaya, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi Ünitesinde, Ocak 2005- Aralık 2010 tarihleri arasında alkol bağımlılığı tanısı ile yatarak tedavi görmüş erkek hastalar alınmıştır. Hastalar, sistemden alınan telefon numaraları ile aranarak davet edilmiş, değerlendirme ve görüşmeler Şubat-Mayıs 2012 tarihleri arasında yapılmıştır. Değerlendirmede sosyodemografik veri formu, alkol öyküsü formu, DSM-IV ASKB (Antisosyal Kişilik Bozukluğu) ve ICD-10 DSKB (Dissosyal Kişilik Bozukluğu) tanı ölçütlerine göre yarı yapılandırılmış görüşme yapılmıştır. Ayrıca katılımcılara ASI (Bağımlılık Şiddeti Belirleme Ölçeği), PCL-R (Hare psikopati ölçeği), LSRP (Levenson Psikopati ölçeği) ve MMPI Pd ve K (Minessota Çok Yönlü Kişilik Envanteri Psikopatik Sapma ve Savunma alt ölçekleri) uygulanmıştır.Bulgular: Katılımcılardan sadece biri DSM-IV'e göre antisosyal kişilik bozukluğu tanı ölçütlerini karşılarken, psikopati tanı ölçütlerini karşılayan hasta olmamıştır. Tanı konmamakla birlikte, psikopatinin `davranış' boyutunun (Hare faktör 2), bağımlılık şiddeti ve relaps (p<0,001) ile ilişkili olduğu bulunmuştur. Katılımcıların erken-geç başlangıçlı bağımlılık grupları arasında, sosyodemografik özellikler, bağımlılık şiddeti, psikopati düzeyi ve remisyon oranları açısından fark bulunmamıştır. Tedavi döneminde uygulanan MMPI Pd puanları ve değerlendirme görüşmesinde uygulanan kontrol MMPI Pd puanları arasında anlamlı fark bulunmuş ve puan farkı ile remisyon arasında anlamlı ilişki saptanmıştır.Sonuç: DSM-IV ASKB tanı ölçütleri ile psikopati ölçeğinin özellikle davranış boyutunda ilişkili olması, psikopatinin bütüncül yapısını işaret etmesi bakımından önemli olabilir. Hastaların psikopatik özellikleri, özellikle `davranış boyutu'nun bağımlılık şiddeti ve relaps ile ilişkili olması ilgili çalışma sonuçlarıyla uyumludur. Hastaların MMPI psikopatik sapma alt ölçeği puanlarının remisyonla birlikte anlamlı ölçüde azaldığının gösterilmesi, bu özelliklerin süreklilik göstermeyen, gelişimsel zemini olmayan örüntüler olduğunu düşündürmüştür. Bu nedenle, alkol bağımlılığı hastalarında klinik değerlendirmede, kişilik örüntülerinin kapsamlı olarak ve çeşitli araçlarla değerlendirilmesi gereklidir. Böylece destigmatizan ve ayrımcı olmayan, güvenilir bir değerlendirme ve tutumun önü açılmış olacaktır.