Türk coğrafyacılığının disipliner ilişkileri üzerine ampirik bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, COĞRAFYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SUAT YAZAN
Danışman: Cemal Erdem Bekaroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bilgi yapılarının modern dünya-sistemi –MDS- ile başlayan yeniden şekillenme süreci sonunda, on dokuzuncu yüzyılda modern bilim doğa bilimleri, beşeri disiplinler ve sosyal bilimler kamplaşmasına sahne olmuştur. Bu kamplaşma aynı zamanda bilgi yapılarının tek kültürcü bir bilim pratiğinden iki kültürcü bir yapıya geçişi ile de karakterize olmaktadır. Doğa bilimleri ve beşeri disiplinler kendilerine ait bir epistemoloji ve metodoloji inşa ederken, sosyal bilimler üçüncü bir epistemoloji ve metodoloji gerçekleştiremeyerek, ikisi arasında sıkışıp kalmıştır. Bilgi yapılarında meydana gelen bu dönüşüm karşısında coğrafya, yirminci yüzyılın ortaları ile birlikte fiziki-beşeri coğrafyanın bir arada icra edilmesi ile karakterize olan tek kültürcü yapısını geride bırakıp, iki kültürcü bir yapıya geçmiştir. 1950'ler ile yaşanan ontolojik parçalanma ve 1970'lerde gerçekleşen epistemolojik parçalanma süreçleri, disiplin de fiziki ve beşeri coğrafya arasındaki birlikteliği zayıflatmış; iki kültürcü bir coğrafya ortaya çıkarmıştır. Türk coğrafya literatürüne bakıldığında, yukarıda yer verilen değişimsel süreçleri okuma üzerine odaklı yapılmış çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu tez çalışması, atıf analizi sonucunda elde ettiği bulgular ile Batı coğrafyasında yaşanan dönüşümlerin Türk coğrafyacılığındaki etkilerini ve Türk coğrafyacılığının disipliner ilişkilerini okuma girişiminde bulunacaktır. Bu amaçla, araştırma örneklemi kapsamında belirlenen on iki akademik Türk coğrafya dergisindeki 1943-2015 zamansal dönemi itibariyle 2328 makale değerlendirilmiştir. Buna göre Türk coğrafyacılığı fiziki coğrafya ve jeoloji egemenliğinden, beşeri coğrafyanın ve sosyal/beşeri bilimler disiplinlerinin öne çıkmaya başladığı bir kimliğe bürünmeye başlamıştır. Bunun yanı sıra, Anglo-Amerikan coğrafyasında 1970'ler ile geçilen iki kültürcü coğrafya pratiği, Türk coğrafyacılığında 2000'ler ile yer edinmeye başlamıştır. Anahtar kelimeler: Modern dünya-sistemi, iki kültür, coğrafya, epistemolojik parçalanma, atıf analizi.