Kiril harfli Tatar alfabesinin imla sorunları

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÇAĞDAŞ TÜRK LEHÇELERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GAMZE ÇİMEN

Danışman: UFUK TAVKUL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tatar Türkleri denilince ilk akla gelen Türk topluluklarından olan Kazan Türkleri İdil-Ural bölgesinde yaşamaktadırlar. İdil-Ural bölgesinde eskiden yaşayan bir çok kabilenin Kazan Türklerinin etnik bir unsur olarak oluşumunda payları vardır. Bu etnik oluşumda tarihten izleyebildiğimiz en büyük pay Bulgar Türkleri ve sonradan bölgeye gelen Kıpçaklarındır. Bu iki unsurun birbiriyle karışmasından meydana gelen Kazan Türkleri, isimlerini yaşadıkları bölgede Altın Orda hakimiyeti zamanında kurulan Kazan şehrinden almışlardır. Bulgar ve Kıpçak Türklerinin karışımı neticesinde bu halkların dilleri de birbirini etkilemiş ve ortaya Kazan Türkçesi çıkmıştır. Bu lehçe İslamiyet'in de etkisiyle Arap harfleriyle yazılmış, Arap alfabesinin yetersiz kaldığı anlaşılınca alfabede ıslah çalışmaları başlatılmıştır. Sonrasında Sovyetlerin de desteğiyle bu lehçenin yazımı için Latin alfabesi oluşturulmuş ve kabul edilmiş, ancak Latin alfabesi ancak 12 yıl kullanılmıştır. Daha sonra Sovyetlerin siyasi çıkarları sebebiyle ve onların baskısıyla Kiril harfleri kullanılmaya başlanmıştır. Günümüzde de Kiril alfabesiyle yazılan Tatar Türkçesi'nin ses bakımından Kiril alfabesiyle uyuşmaması sonucunda imla sorunları yaşanmaktadır. Çalışmamızda bu konular incelenmiştir.