Multipl konjenital anomali / mental retardasyon hastalarında moleküler karyotipleme
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞULE ALTINER
Danışman: NÜKET KUTLAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Toplumda azımsanamayacak bir sıklıkta görülen gelişme geriliği/entelektüel yetersizlik, bireysel, ailesel, toplumsal etkileri ve sonuçları olan, çözüm bekleyen önemli bir hastalık grubudur. Etiyoloji heterojen olup genetik faktörler önemli rol oynamaktadır. Konvansiyonel sitogenetik analiz ve hedefe yönelik moleküler sitogenetik analizler genetik değişiklikleri göstermede yeterli değildir. Son yıllarda genomdaki CNV'lerin belirnediği, kromozomal mikroarray analizinin bu hasta grubunda ilk basamak genetik test olması gerektiği vurgulanmaktadır. CMA analiziyle, gelişme geriliği/entelektüel yetersizliği olan hastaların %10-20'sinde hastalıkla ilişkilendirilen CNV'ler saptanabilmektedir (1, 5). En az 550 bant düzeyinde konvansiyonel sitogenetik analiz, subtelomerik FISH ve erkek hastalarda, bunlara ek olarak Frajil X tanısına yönelik fragman analizi testleri rutin olarak yapılmış ve normal olarak raporlanmış, multipl konjenital anomali ve/veya mental retardasyonu olan, 30 hastanın örneği; bu çalışma kapsamında array CGH yöntemi ile incelendi. Çalışmamızda array CGH yöntemiyle belirtilen hastaların kliniği ile ilişkilendirilebilecek CNV'lerin belirlemesi amaçlandı. Array CGH analizleri sonunda yaklaşık % 27'lik bir oranla hastaların klinikleriyle ilişkilendirilebilecek genomik değişiklik belirlendi. Bu oranın literatür verilerine göre yüksek olmasında hasta seçim ölçütlerinin etkisinin olabileceği düşünüldü. Doğrudan klinikle ilişkilendirilen CNV saptanan sekiz olguya ek olarak 12 hastada benign değişiklik yanı sıra tanımlı gen içeren olası patojenik CNV saptandı. Doğrudan fenotiple ilişkilendirilemeyen bu bölgelerin, bu hasta grubunda yapılacak etiyolojiye yönelik çalışmalar için hedef olabileceği öngörüldü. Bir hastada benign CNV'ler de dahil olmak üzere raporlama ölçütümüz kapsamında hiçbir kopya sayısı değişikliği saptanmadı. Array CGH yüksek maliyetli bir testtir. Bununla birlikte; entelektüel yetersizliğe eşlik eden birden fazla sistemle ilişkili ek klinik bulgusu olan ve anne-baba akrabalığı olmayan olgularda bu analizin maliyet/yarar oranının yükseldiği görülmektedir. Hasta seçim ölçütlerinin daraltılması ile array CGH analizi ile tanı konabilen hasta sayısının artması, halka hibridizasyon gibi yöntemler geliştirilerek testin maliyetinin düşmesi yada rekabet ortamını sağlayacak platfrom çeşitliliğinin artması sonucunda zamanla uygun endikasyonla test kullanımının artabileceğini öngörebiliriz.