Anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin özen borcundan doğan hukuki sorumluluğunun sınırlanbması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK (TİCARET HUKUKU) ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2008

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZ OKAY

Danışman: KORKUT ÖZKORKUT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, ABD hukukunda anonim şirket yönetim kurulu üyelerinin,özen borcundan doğan hukuki sorumluluğunu sınırlayan müesseselerin incelenmesidir.Bu bağlamda özellikle ticarî takdir kuralının (business judgement rule) takdimi ve Türk hukukunda uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. TTK Tasarısı'nın A.Ş yöneticilerinin özen borcunu düzenleyen m. 369 hükmünün gerekçesinde hukukumuza getirilme niyeti açıkça belirtilen ticari takdir kuralına, kaynak Amerikan hukukundan hareketle ışık tutulması, bu çalışmanın hareket noktasını oluşturmuştur.ABD müşterek hukukunda geliştirilen ticarî takdir kuralı, esas itibariyle yönetim kurulunun takdir yetkisi çerçevesinde aldığı kararlara, gayrı makul bir suretle yargısal müdahelede bulunulmamasına ilişkin bir prensibi ifade eder. Nitekim söz konusu kural, yönetim kurulu üyeleri aleyhinde açılan sorumluluk davalarında, özen borcuna ilişkin yargısal denetimleri karar alma sürecine hasreder ve yönetim kurullarında iyiniyetle alınan kararların, duruşma salonlarında ex-post yerindelik denetimine tabi tutulmasına engel olur. Böylece ticarî takdir kuralı, karar alma sürecinde özen borcunu yerine getiren yönetim kurulu üyelerini, takdir hatalarına bağlı hukukî sorumluluk rizikosundan korur. Ticarî takdir kuralı, yönetim kurulu üyeleri dışındaki yöneticilerin (müdürler), kendilerine delege edilen yetkiler çerçevesinde aldıkları kararlar bakımından da uygulanır.Ticarî takdir kuralı, anonim şirket yöneticilerinin özen borcundan doğan hukuki sorumluluğunu dolaylı olarak sınırlamaktadır. Bununla birlikte, ABD'de yönetim kurulu üyelerinin özen borcundan doğan hukuki sorumluluğu, eyalet kanunları çerçevesinde doğrudan doğruya sınırlamalara da tabi olmaktadır.Anonim şirketin idare yetkisini yönetim kurulu üzerinde merkezileştiren TTK m. 317 hükmü ve şirket ile yönetim kurulu üyeleri arasındaki hukuki ilişkinin mahiyeti, Türk hukukunda da yönetim kurulu üyelerinin takdir yetkileri çerçevesinde aldıkları kararların, yerindelik denetimine tabi tutulmamasını ve sorumluluk davalarında özen borcunun, karar alma sürecinin ötesinde aranmamasını gerektirmektedir