Çok ilaca dirençli gram negatif bakteri enfeksiyonlarının tedavisinde fosfomisin içeren kombinasyonların etkinliği


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK BAKTERİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF NUR ÖZBAY HALİLOĞLU

Danışman: KEMAL OSMAN MEMİKOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Artan antimikrobiyal direnç fenotipleri ve yeni geliştirilen antibiyotiklerin kısıtlılığı nedeni ile eski antibiyotiklerin kombinasyon tedavilerinde kullanımı ile yeni tedavi protokolleri geliştirilmeye çalışılmaktadır. Çalışmamızda Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesinde çeşitli kliniklerde yatmakta olan hastalarda gelişen çok ilaca dirençli (ÇİD) , yaygın ilaç dirençli (YİD) tüm ilaçlara dirençli (PDR) gram negatif bakteri enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılan fosfomisin iv kombinasyon tedavilerinin hastaların mortalite ve morbidite üzerine etkisi değerlendirilerek en etkin ampirik tedavi modellerinin oluşturulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Şubat 2019 ile Haziran 2020 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanelerinin yoğun bakım ünitesi (YBÜ) ve servislerinde yatarak tedavi görmekte ÇİD, YİD ve PDR gram negatif bakteri enfeksiyonu tanısı ile iv fosfomisin içeren kombinasyon tedavileri alan 141 hasta ve fosfomisin içermeyen kombinasyon tedavileri alan 137 hasta dahil edildi. Hastaların klinik, laboratuvar bulguları ve kullanılan tedavi rejimlerine ait bilgilere hastane bilgi yönetim sistemi ve hasta dosyaları taranarak ulaşılmıştır. Gruplar arasında farkın önemliliği ANOVA varyans analizi testi ve Kruskal Wallis testi ile ; kategorik değişkenler Pearson Ki-Kare veya Fisher's Exact test ile değerlendirilmiştir ve p<0.05 için sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: Fosfomisin içeren kombinasyon tedavilerini alan grupta Charlson komorbidite indeksi yüksekliği, periferik vasküler hastalık (PVH) demans ve konnektif doku hastalığı tanısı olması, Acute Physiology and Chronic Health Evaluation II (APACHE II) ve Sequential Organ Failure Assessment (SOFA) skoru yüksekliği, yoğun bakım yatışı olması, enfeksiyondan 72 saat öncesinde mekanik ventilasyon, nazogastrik sonda (NG), santral venöz katater (SVK) ve total parenteral nutrisyon (TPN) kullanımı olması mortalite oranları ile ilişkili bulunmuştur. Kontrol grubunda K.pneomaniae üremesi olması, APACHE II ve SOFA skoru yüksekliği, orta şiddetli kronik böbrek hastalığı, lösemi, kronik karaciğer hastalığı ve metastatik solid tümör tanısı olması mortalite oranları ile ilişkili bulunmuştur. Sonuç: Fosfomisin içeren kombinasyon tedavileri ÇİD, YİD ve PDR gram negatif mikroorganizmaların tedavisinde bir seçenek olabilir. Dirençli mikroorganizmaların tedavisinde kullanılan antibiyotik kombinasyonlarının etkinliğini inceleyen çalışmalar sınırlıdır. Klinik etkinliğini ve toksisitesini doğru bir şekilde doğrulamak için yeni klinik çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Çok ilaca dirençli, yaygın ilaca dirençli, tüm ilaçlara direçli, fosfomisin