Üniversite öğrencilerinin sportif sermaye ve sporun sosyal etkisine ilişkin görüşleri
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONER SİVRİ
Danışman: Oğuz Özbek
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Üniversite Öğrencilerinin Sportif Sermaye ve Sporun Sosyal Etkisine İlişkin Görüşleri Bu araştırmanın amacı, üniversite öğrencilerinin sporun sosyal etkisi ve sportif sermaye düzeylerine ilişkin görüşlerini incelemektir. Araştırmada nicel yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın modeli ilişkisel tarama modelidir. Araştırmada veri toplama aracı olarak iki ölçek kullanılmıştır. Ölçeklerden birincisi sportif sermaye ölçeği olup araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. İkinci ölçek ise Lee, Cornwell ve Babiak (2012) tarafından geliştirilen sporun sosyal etkisi ölçeğidir. Araştırmanın evrenini Ankara'da öğrenim gören üniversite öğrencileri oluşturmaktadır. Ankara'da devlet üniversitesi olmak üzere 8 üniversite vardır. Bu üniversitelerden 20.000'in üzerinde öğrenci sayısı olan 5 üniversite evren olarak seçilmiştir. Katılımcıların belirlenmesi için üniversitelerin mevcut öğrencilerine göre kota örneklem yapılmış, daha sonra ilgili üniversitelerdeki öğrencilere ulaşmak için ise uygun örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 656'sı kadın 637'si erkek olmak üzere 1293 öğrenci oluşturmaktadır. Kadın öğrencilerin yaş ortalamaları (ort=20,35), standard sapma 4,12 iken erkek öğrencilerin yaş ortalamaları (ort=20,60) ve standard sapma ise 4,97 olarak hesaplanmıştır. Verilerin analizi için önce çarpıklık ve basıklık değerleri ile normallik dağılımına bakılmıştır. Sportif sermaye ile sporun sosyal sosyal etkisi arasındaki ilişki analizinde, veriler normal dağıldığı için Pearson korelasyon testi uygulanmıştır. Yaş, cinsiyet, eğitim, gelir vb. değişkenler için, veriler normal dağıldığı için; parametrik testlerden ikili gruplar için t testi, ikiden fazla gruplar için tek yönlü varyans analizi ve Scheffe / LSD (post-hoc) kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre spora katılım yoğunluğu arttıkça kişinin sportif sermaye düzeyi artmakta ve olası sporu bırakma durumunda bireylerin tekrar spora dönme ihtimalleri de yükselmektedir. Üniversite öğrencilerinin sporun sosyal etkisi ve sportif sermaye düzeyleri cinsiyet değişkenine göre incelendiğinde erkek öğrencilerin spora katılım oranlarının ve bununla doğru orantılı olarak sportif sermaye düzeylerinin kadın öğrencilere oranlara daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Üniversite öğrencilerinin sporun sosyal etkisi ve sportif sermaye ile ilgili düzeyleri fakülte değişkenine göre incelendiğinde; sosyal sermaye, sağlık okuryazarlığı, refah ve beşeri sermaye alt boyutlarında anlamlı fark bulunmazken, kolektif kimlik boyutunda sayısal puanla öğrenci alan fakülte öğrencilerinin ortalama puanlarının sözel puanla öğrenci alan fakülte öğrencilerinin puanlarından yüksek çıktığı görülmüştür. Araştırmanın sonuçlarına göre, ekonomik durumu daha iyi olan öğrencilerin ortalama puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Annesi üniversite mezunu olan öğrencilerin beşeri sermaye ve sosyal alan ortalama puanları annesi ilkokul mezunu olan öğrencilerin ortalama puanlarından yüksek çıkmıştır. Bu bulgular ışığında anne eğitim düzeyinin bireyin sosyal gelişimi ve beşeri sermaye düzeyinde olumlu etkisi olduğu söylenebilir. Üniversite öğrencilerinin sporun sosyal etkisi ve sportif sermaye düzeyleri spor yapma, spor aktivitelerine sporcu ve seyirci olarak katılma değişkenlerine göre incelendiğinde bireyin spor yapma ve spor aktivitelerine katılma sıklığı arttıkça sporun sosyal etkisi alt boyutlarında ve sportif sermaye düzeylerinde artış olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler: Sporun sosyal etkisi, sportif sermaye, spora katılım, sosyal sermaye.