Banknotlardaki güvenlik unsurları ve Türk Banknotlarının Euro ve Dolar ile karşılaştırmalı incelemesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ TIP ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİZAM KABAR
Danışman: YAŞAR BİLGE
Özet:104 ÖZET Banknotlardaki Güvenlik Unsurları ve Türk Banknotlarının Euro ve Dolar İle Karşılaştırılmalı Olarak İncelenmesi Kalpazanlık suçu ülke ekonomisini olumsuz yönde etkileyen faktörlerden birisi olarak kazara, ihmal sonucu veya fakirlik neticesi işlenen suç olmayıp teknik ve kabiliyetli kişilerce işlenen, sahte para yapımında kullanılan araç ve malzemeler için büyük miktarda para harcamayı gerektiren ve zaman zaman uluslararası boyutu da olan bir suçtur. Dünya ülkeleri kalpazanlara karşı tedavülde bulunan paralarındaki güvenlik unsurlarını her ne kadar taklidi zor hale getirseler de teknolojideki gelişmeler sahte para yapımını kolaylaştırmaktadır. Ülkemizde her yıl binlerce kişi, bilmeden aldıkları sahte banknotlar nedeniyle mağdur duruma düşmekte; kanuni takibata ve maddi kayba uğramaktadır. Banknotlardaki güvenlik unsurları hakkında yeterince bilgi sahibi olmayan ve incelemeden alan kişilerin bu gibi üzücü olaylarla karşılaşması her an mümkün olabildiğinden kalpazanlığın tanınmasına yönelik çalışma planlanmıştır. 450 Sahte Türk banknotu üzerinde Büyüteç, Mikroskop, Alttan Gelen Işık Kaynağı, UV Işık Kaynağı ve VSC 2000 cihazları ile yapılan incelemede; kalpazanlar tarafından özellikle herhangi bir yardımcı ekipmana ihtiyaç duyulmadan kontrolü mümkün olan güvenlik unsurlarından filigranın incelenen banknotların %92,7'sinde, emniyet telinin ise incelenen banknotların %88'inde taklit edildiği, İnceleme için ekipman gerektiren unsurlardan UV'ye hassas kılcal liflerin %3,8, Özel Flüoresan Veren Mürekkebin ise %2,4 oranda taklit edildiği anlaşılmıştır. 1 1 temel güvenlik unsuru esas alınarak Türk banknotlarının Euro ve Amerikan Doları ile karşılaştırmalı olarak yapılan incelemesinde; Türk banknotlarında 10, Euro'da 10, 96 serisi Amerikan Doları'nda 7, 90 serişi Amerikan Doları'nda 5, 90 öncesi Amerikan Doları'nda ise 3 temel güvenlik unsurunun olduğu görülmüştür.105 Türk Banknotlarında mevcut olmayıp Amerikan Doları'nda var olan tek farklı güvenlik unsurunun çıplak gözle görülebilir nitelikteki kılcal lifler olduğu, Euro'da mevcut tek farklı güvenlik unsurunun ise hologram olduğu anlaşılmıştır. Yapılan çalışmalar; kalpazanlık teknikleri de dikkate alındığı zaman Türk Lirası banknotları üzerindeki güvenlik unsurlarının gerçeklerinden ayırt edilemeyecek bir şekilde çok kaliteli sahtelerinin yapılamadığı, sahtecilik tekniklerine karşı mevcut güvenlik unsurlarının gerek sayısal gerek nitelik olarak iyi bir koruma sağladığını, ancak muhakkak suretle her bir güvenlik unsurunun müşterek incelemeye tabi tutulması gerektiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: 1. Sahtecilik 2. Para 3. Banknot 4. Kalpazanlık 5. Banknotlarda Güvenlik Unsurları