İnmeli hastalarda robot yardımlı üst ekstremite eğitiminin bilişsel ve fiziksel fonksiyonlar üzerine etkisi: Randomize kontrollü çalışma
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ÇETİN
Danışman: Ayşe Adile Küçükdeveci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Robot yardımlı tedavi, çoğunlukla nörolojik hastalıklarda klasik fiziksel tıp ve rehabilitasyon (FTR) uygulamalarıyla birlikte ya da tek başına uygulanan bir tedavi yaklaşımıdır. Son yıllarda inme sonrası üst ekstremite (ÜE) rehabilitasyonunda robot yardımlı tedavinin (RT) motor fonksiyonlar üzerindeki olumlu etkileri çeşitli çalışmalarda gösterilmiş olmakla birlikte RT'nin bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisini değerlendiren iyi tasarlanmış randomize kontrollü çalışma bulunmamaktadır. Bu çalışmada birincil amacımız, inmeli hastalarda klasik FTR programına ek olarak uygulanan üst ekstremiteye yönelik RT'nin bilişsel fonksiyonlar üzerine etkisini araştırmak olup ikincil amacımız ise ÜE motor fonksiyonları, ÜE aktiviteleri, el becerileri ve genel günlük yaşam aktiviteleri üzerindeki etkilerini araştırmaktı. Gereç Yöntem: Bu prospektif, randomize tek kör çalışmaya Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı Cebeci Rehabilitasyon Kliniğine Eylül 2019 – Şubat 2022 tarihleri arasında nörorehabilitasyon amacıyla yatırılan post-akut dönemdeki inmeli toplam 40 hasta alındı. Hastalar robot grubunda 20, kontrol grubunda 20 kişi olacak şekilde randomize edildi. Tüm hastalara, nörofizyolojik egzersizler, eklem hareket açıklığı ve germe egzersizleri, zayıf kas gruplarına elektrik stimülasyon, oturma, postür, yürüme ve denge eğitimi ve iş ve uğraşı terapisini içeren ve yaklaşık 2 saat/seans süren klasik FTR programı uygulandı. Robot grubuna bu klasik FTR'ye ek olarak etkilenmiş üst ekstremiteye yönelik olarak Armeo Spring eksoskeleton robotik sistem ile toplam 1 saat/seans süreyle RT eğitimi verildi. Sadece klasik FTR alan hastalar kontrol grubunu oluşturdu. Tedavi tüm hastalara 6 hafta süreyle haftada 5 gün olmak üzere toplam 30 seans uygulandı. Hastalar çalışma kapsamında tedavi öncesinde, tedavi bitiminde (6. hafta) ve tedavi bitiminden 3 ay sonra kontrolde değerlendirildi. Birincil sonuç değişkeni bilişsel fonksiyonlar olup Montreal Bilişsel Değerlendirme Ölçeği (MoCA) ile değerlendirildi. İkincil sonuç değişkenleri, ÜE motor fonksiyonları (Fugl-Meyer Değerlendirme Ölçeği), el becerisi (Kutu ve Blok Tesi), ÜE aktiviteleri (Motor Aktivite Günlüğü-28) ve günlük yaşam aktiviteleri (Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçeği) idi. Bulgular: Her iki tedavi grubunda da tedavi ile gerek birincil gerekse ikincil tüm sonuç değişkenleri açısından anlamlı iyileşme gözlendi (p 0,167). Sonuç: Post-akut dönemdeki inmeli hastalarda klasik FTR programına ek olarak verilen üst ekstremiteye yönelik RT'nin gerek bilişsel fonksiyonlarda gerekse ÜE motor fonksiyonları, ÜE aktiviteleri, el becerileri ve genel günlük yaşam aktivitelerindeki iyileşme açısından ek bir olumlu etki sağlamadığı saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: İnme, post-akut, robot yardımlı tedavi, üst ekstremite, rehabilitasyon, bilişsel, fiziksel, eksoskeleton