İngilizce öğretiminde proje tabanlı öğrenme yaklaşımının öğrenci, öğretmen ve yönetici görüşlerine göre değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HAYAL ARKAN

Danışman: MUSTAFA CEM BABADOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yabancı dil öğrenimi, tüm dünyada eğitimin vazgeçilmez ve ayrılmaz bir parçasıdır. Öğrencinin anadil ortamında anadil olmayan bir dili öğrenmeyi ifade eder. Bununla birlikte 9-10 yaşlarındaki öğrencilere yabancı dil öğretmek, yetişkinlere veya ergenlere öğretmekten oldukça farklıdır. İlgilerini yetişkin öğrencilere göre daha çabuk kaybetme eğilimindedirler ve görevler zor göründüğünde motive edilmeleri gerekir. Bu nedenle, dil öğretmenleri 9-10 yaşlarındaki öğrencilerin dikkatlerini çeken etkinlikler kullanmalıdır. Öğrencilerin daha kolay ve etkili olarak öğrenmesi, öğretmenin görüşleri doğrultusunda öğrencinin de ihtiyacını göz önünde bulundurarak seçtikleri sınıf içi etkinlikler ve kullanılan tekniklerle mümkündür. Öğrenci merkezli yaklaşımda, öğrenme aktif ve sosyal bir süreç olarak görülürken, öğretmenler kolaylaştırıcı olup öğrenciler arasında bir işbirliği vardır. Öğrenci merkezli yaklaşımlardan biri, çocukların ve öğretmenlerin bir amaç veya proje için işbirliği içinde çalıştıkları proje tabanlı öğrenmedir. Proje tabanlı öğrenme, öğrencilere gerçek dünyada karşılaşabilecekleri zorluklar ve problemler etrafında belirlenen projeler aracılığıyla bilgi ve beceriler geliştirme fırsatı vermek için tasarlanmış bir öğretim yaklaşımıdır. Bu araştırmada, özel bir okulun 4. Sınıf İngilizce derslerinde Proje Tabanlı Öğrenme yaklaşımı uygulamasının İngilizce öğretmenleri, öğrenciler ve yönetici görüşleri açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın kapsamını; proje tabanlı öğrenme yaklaşımının kullanıldığı, merkezi Ankara'da olan bir özel okulun Ankara-Merkez ve Keçiören, İstanbul-Çekmeköy ve Antalya-Kumluca şubelerinde görev yapan 12 okul yöneticisi ile 4. Sınıf İngilizce derslerine giren 12 İngilizce öğretmeni ve bu okullarda eğitim gören 133 4. Sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Bu araştırmada karma yöntem kullanılmış olup nicel ve nitel veriler beraber toplandığı için katılımcılarla ilgili bilgi ve veriler iki farklı biçimde ortaya çıkmıştır. Örnekleme ilişkin nicel veriler anket aracılığıyla toplanmıştır. Verilere yönelik normallik testi, güvenirlik testi, Kruskal Wallis Testi ve post Hoc Testi gerçekleştirilmiş ve veri toplama araçlarına verilen cevapların frekans ve yüzdelik değerleri bulunarak maddeler tek tek analiz edilmiştir. Nitel veri toplama aracı olarak da görüşme formu kullanılmış olup söz konusu verilerin toplanması için yukarıda ismi geçen okullarda görevli olan 4. Sınıf İngilizce öğretmenlerinin hepsiyle odak grup görüşme yöntemi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, öğretmenlerin ve öğrencilerin proje tabanlı öğrenme yaklaşımıyla ilgili olumlu düşüncelerinin yöneticilerden daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Verilen yanıtlara göre öğretmenlerin proje tabanlı öğrenme yaklaşımını İngilizce derslerinde uygulama esnasında herhangi bir zorlukla karşılaşmadıkları ve bu sınıflarda öğrenim gören öğrencilerin İngilizce öğrenme düzeylerinin arttığı, yabancı dilin daha kolay öğrenildiği, öğrenilenlerin daha kalıcı olduğu, öğrencilerin derse katılımlarının arttığı ve öğrenme sürecine severek katıldıkları saptanmıştır. Öğretmenlerin süre, veli portföyü ve öğrencilerin ilgi alanlarının ve seviyelerinin farklılıklarından kaynaklı sıkıntılar yaşadıkları saptanmıştır. Bununla birlikte demografik değişkenlerin öğretmenler için sorun oluşturduğu ancak planlı eğitimin bu problemleri göz ardı ettiği değerlendirilmektedir. Öğretmenlerin COVİD-19 küresel salgınından dolayı da çeşitli sorunlar yaşadıkları bu sorunları da uzaktan eğitim programlarıyla giderdikleri saptanmıştır. Ayrıca Proje tabanlı öğrenme yaklaşımının kullanıldığı İngilizce dersi öğretim programlarının öğrencilerin gelişimine katkı sunduğu, öğrencileri araştırmaya sevk ettiği, öğrenme sürecinde öğrenci aktif olduğu ve bilgiye kendisi ulaştığı için öğrencileri daha çok motive ettiği, program içeriğinde var olan ilginç konulardan dolayı program içeriğinin öğrencilerin dikkatini çektiği görülmüştür. Ancak proje hazırlama sürecinde öğrencilerin verilen süreyi etkili kullanamaması, istenen materyali getirmemesi ve grup arkadaşlarıyla çatışması da karşılaşılan zorluklardandır. Ölçme ve değerlendirme boyutu bağlamında elde edilen sonuçlara göre öğrenciler ilkokul seviyesinde oldukları için öğretmenlerin objektif olamadıkları ancak yine de değerlendirme konusunu yerine getirdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğretmenler proje tabanlı öğrenme yaklaşımının uygulaması esnasında, öğrencilerin öğrenme güçlükleri yaşadığı zamanlarda, tekrarlama, farklı yollardan anlatım, konuyu çeşitlendirme gibi yöntemlerle öğretim sürecini daha anlaşılabilir hale getirdiklerini ve öğrenme güçlüğü ile bu şekilde mücadele ettiklerini dile getirmişlerdir. Araştırmanın önerileri bağlamında öğretmenler, öğrencilerin yaptığı çalışmalar konusunda sürekli olarak rehberlik görevi üstlenerek öğrencileri grup çalışmasına teşvik edebilirler. Ancak grupların oluşumu öğrencilerin kendi girişimlerine bırakılabilir. Araştırmacılar ise proje tabanlı İngilizce konuşma derslerinin öğretmenlerin konuşma sınıflarına yönelik tutumları üzerindeki etkisini inceleyebilirler.