Robotik, laparoskopik ve abdominal histerektominin yaşam kalitesi, cinsel işlev ve maliyet etkililk açısından değerlendirilmesine yönelik bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZLEM TAŞ
Danışman: İSMAİL AĞIRBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Histerektomi, en sık yapılan jinekolojik operasyonlar arasında sezeryandan sonra ikinci sırada yer almaktadır. Bu çalışmada robotik histerektomi (RH),total laparoskopik histerektomi (TLH), total abdominal histerektominin (TAH) operasyon öncesi ve sonrası sonuçlarını; yaşam kalitesi, cinsel işlev ve maliyet etkililik açısından karşılaştırmak amaçlanmıştır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 22 Aralık 2018 – 31 Aralık 2019 tarihleri arasında bening nedenlerle robotik, laparaskopik ve abdominal histerektomi olan toplam 162 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastalara yaşam kalitesini değerlendirmek için SF-36 yaşam kalitesi ölçeği, cinsel işlev için ise Kadın Cinsel İşlev Ölçeği (FSFI) uygulanmıştır. Araştırmaya katılan hastalara operasyon öncesi ve sonrası 15 gün,1. ay ve 3.ay olmak üzere 4 kez yaşam kalitesi ölçeği uygulanmıştır. Kadın Cinsel İşlev Ölçeği operasyondan önce ve sonra 3.ayda uygulanmıştır. Maliyet verileri; hizmet başına ödeme ödeme yöntemine göre geri ödeme kurumu perspektifi ve doğrudan hasta maliyeti perspektifinden hesaplanmıştır. Hastalara ait etkililik ölçümleri; histerektomi öncesinde ve sonrasında SF-6D ile hesaplanmıştır. Histerektomi yöntemleri ile operasyon sonrası ilave kazanılan kalite ayarlı yaşam yılı (QALY) robotik histerektomide 4,40, laparaskopik histerektomide 4,37 ve abdominal histerektomide 3,49 olarak bulunmuştur. Bu değerler ile İMEO kazanılan QALY başına hesaplanmıştır. Hizmet başına ödeme kapsamında geri ödeme kurumu perspektifinden gerçekleştirilen maliyet etkililik analizi sonucuna göre; TLH'nin TAH'ye göre İMEO değeri 557,65 TL; RH'nin TLH'ye göre İMEO değeri 292.698,00 TL; RH'nin TAH'ye göre İMEO değeri 10.118,60 TL olarak tespit edilmiştir. Belirlenen İMEO değerleri eşik değer ile karşılaştırıldığında geri ödeme kurumu perspektifinden total laparoskopik histerektomi total abdominal histerektomiye göre çok maliyet etkili, robotik histerektomi total abdominal histerektomiye göre çok maliyet etkili bulunmuştur. Robotik histerektomi laparoskopik histerektomiye göre etkili ancak maliyet etkililik eşiğinin üstünde olması RH'nin TLH'ye göre, maliyet etkili olmadığını ifade etmektedir. Elde edilen bulgular doğrultusunda maliyet etkili sağlık hizmeti sunumu için karar vericilerin ekonomik değerlendirme çalışmalarından yararlanması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: Ekonomik Değerlendirme, Histerektomi, Maliyet Etkililik Analizi, Robotik Cerrahi, Sağlık Teknolojisi Değerlendirme