Prematüre Yenidoğanlarda Topuktan Kan Alma İşlemi Sırasında Anne Sütü Kokusu ve Beyaz Gürültü Kullanımının Ağrı Yönetimine Etkisinin Değerlendirilmesi: Randomize Kontrollü Çalışma


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BURCU OTLU

Danışman: Figen Işık Esenay

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tek merkezli, tek kör, randomize kontrollü deneysel nitelikte olan bu araştırma prematüre yenidoğanlarda, topuktan kan alınması işleminde anne sütü koklatmanın ve beyaz gürültü dinletmenin ağrı yönetimine olan etkisini araştırmak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın verileri 16 Mayıs-1 Ekim 2022 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Uygulama ve Araştırma Hastanesi yenidoğan yoğun bakım ünitesi anne-bebek odalarında ve doğum sonu servisinde toplanmıştır. Araştırmaya, 34-37. hafta aralığında doğan ve dâhil etme kriterlerine uyan 66 yenidoğan dâhil edilmiştir. Örneklem sayısının yeterliliğini belirlemek üzere yapılan güç analizi sonucunda gruplar arasındaki ağrı puanı bakımından farklılık tespiti için tip 1 hata=0,05 ve etki büyüklüğü=0,737 değerine göre güç düzeyi=0,99 olarak tespit edilmiştir. Veriler Prematüre Bebek Ağrı Profili Ölçeği-Revize Formu, araştırmacı tarafından hazırlanan tanıtıcı bilgi formu ve fizyolojik bulgular takip çizelgesi kullanılarak toplanmıştır. Ağrı değerlendirmesi, çalışmada uygulama aşamasında bulunmayan 2 farklı araştırmacı tarafından video kayıtlar aracılığı ile işlemden 5 dakika önce, işlemden 2 dakika önce, işlem anında ve işlemden 5 dakika sonra gerçekleştirilmiştir. Gözlemciler arasındaki uyum istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p 0.05). Kalp atım hızı incelendiğinde işlemden 2 dakika önce (F= 4,026) ve işlemden 5 dakika sonra (F=8,162) izlenen kalp atım hızı değerleri anne sütü kokusu ve beyaz gürültü grubunda kontrol grubuna kıyasla anlamlı ölçüde düşük bulunmuştur (p 0,05). Yenidoğanlarda non-farmakolojik yöntem olarak beyaz gürültü dinletiminin ve anne sütü koklatımının ağrı yönetiminde etkili olabileceği ve yöntemlerden herhangi birinin bir diğerine üstünlüğünün olmadığı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Ağrı, Anne sütü kokusu, Beyaz gürültü, Prematüre yenidoğan