ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ YENİDOĞANYOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE PREMATÜRE RETİNOPATİSİİÇİN TARANAN BEBEKLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FIRANGIZ MEHRALI ZADA
Danışman: Ömer Erdeve
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Prematüre retinopatisi (ROP) prematüre bebekleri etkileyen retinal vazoproliferatif bir hastalık olarak tanımlanmaktadır. Bu çalışma ünitemizde yatan ≤32-34 hafta olan prematüre bebeklerde retinopati tarama gereksinimi araştırmayı, elde ettiğimiz sonuçları belirlenmiş tarama rehberleri ile karşılaştırmayı ve tarama programının muhtemel riskini değerlendirmek amacıyla yapıldı. İkincil olarak ise taranan bebeklerde tedavi gerektiren ROP görülme oranını saptamak, bu oranın doğum haftası ve doğum ağırlığıyla ilişkisini incelemek ve uygun tarama kriterlerini belirlemek hedeflendi. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız retrospektif, tek merkezli araştırma olarak tasarlandı. 2017-2021 tarihleri arasında, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde izlenen, ≤32-34 haftanın altında ve ROP taraması yapılmış 425 bebeğin dosyaları incelenerek risk faktörleri ve ROP muayene sonuçları kaydedildi. Hastalar ROP gelişip gelişmemesine göre gruplandırıldı. Bu gruplarda, hastaların ROP ile ilişkili olabilecek faktörleri prenatal, natal, postnatal evreye ait olacak şekilde değerlendirildi. İlişkili çıkan faktörlere ç ok değişkenli lojistik regresyon analizi yapıldı. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 425 hastanın %42'si kız, %58'i erkek olup ortalama gestasyon haftası (GH) 30,71±2,54 hafta, ortalama doğum ağırlığı (DA) 1550±550 g olarak bulundu. Çalışmamızda 90 bebekte (%21,2) her hangi bir evre ROP saptanırken 335 bebekte (%78,8) ise ROP görülmedi. ROP saptanan bebeklerin ortalama GH'sı 28.3±2.4 hafta, ortalama DA'ı 1133±382 g olarak bulundu. ROP gelişen 90 hastanın %90'ı 32 haftanın altında iken %10 hastanın 32-34 hafta arasında olduğu saptandı. ROP gelişen 90 hastanın 77'si (%85,5) 1500 gramdan az, 13'ü (%14,5) 1500 gramdan fazla doğum ağırlığına sahipti. ≤34 hafta altı hastalarda ROP olan grupla ROP olmayan grup karşılaştırıldığında DA, GH, doğum boyu ve baş çevresi ve APGAR skoru ROP olan grupta daha düşük bulundu (p 32 hafta ve üzeri ROP gelişen grupla, ROP olmayan grup karşılaştırıldığında >32 hafta ve üzerinde hastalar için koryoamniyonit, annede preeklamsi, PDA ve İKK ROP gelişimi ile ilişkili bulundu. ≤32 hafta hastaların çok değişkenli lojistik regresyon analizinde DA (OR=7,727), erken membran rüptürü (EMR) (OR=6,039), invaziv MV (OR=7,757) ROP için bağımsız risk faktörleri olarak saptandı. Tartışma ve Sonuç: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Yenidoğan Yoğun Bakım ünitemizde son 5 yıl içinde (2017-2021) ROP insidansı ve tedavi gerektiren ROP oranı daha önceki yıllara göre daha düşük olarak gözlemlendi. Çalışmamızda tedavi gerektiren hastalar daha küçük gestasyon haftası ( 32 hafta her hangi evre ROP gelişen hastaları kaçırıyordu. Bu sonuçlara göre TR-ROP tarama rehberinin kılavuzunda gösterildiği gibi 34 haftalık GH ve ya 1700 g DA'dan küçük bebeklerin taranması her hangi bir evre ROP hastasını kaçırmazken, ciddi ROP açısından ünitemizde ek bir kazanım sağlamamktadır. Daha büyük prematüre bebeklerde ROP taranırken; PDA, EMR ve invaziv MV varlığı dikkate alınmalıdır. Anahtar Kelimeler: Prematüre retinopatisi, tarama kriterleri, doğum ağırlığı, doğum haftası