Yüksek yağ diyeti ve düşük doz streptozotosin uygulanan diabetik sıçan aortasında beta adrenoseptör aracılı yanıtlara dapagliflozin'in etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAL ÖZTÜRK
Danışman: EBRU ARIOĞLU İNAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde diabet, sıklığı ve yarattığı sorunlar nedeniyle tüm dünyada önemi gittikçe artan bir sağlık sorunu olarak karşımıza çıkmaktadır. Diabet, ayrıca, birçok kardiyovasküler hastalık çeşidi için bağımsız bir risk faktörüdür. Diabetik hastalarda kardiyovasküler hastalık gelişiminde, endotel disfonksiyonu en önemli nedenlerden biri olarak düşünülmektedir. SGLT2 inhibitörleri böbreklerde sodyum glukoz transportını inhibe ederek üriner glukoz atılımını artıran ve böylece hiperglisemiyi düzelten yeni bir oral antidiabetik sınıfıdır. Yeni kanıtlarla SGLT2 inhibitörlerinin sadece kan glukozunu kontrol etmekle kalmayıp kan basıncını da düşürmeye yardımcı olduğu gösterilmiştir. SGLT2 inhibitörlerinin kan basıncını düşürmede gösterdiği etkinin birkaç mekanizma ile ilgili olduğu düşünülmektedir. Fakat SGLT2 inhibitörlerinin diabetik damarda β-AR aracılı yanıtı ne şekilde değiştirdiğini inceleyen bir çalışma bulunmamaktadır. Bu noktadan hareketle, çalışmamızda SGLT2 inhibitörü olan dapagliflozinin yüksek yağ diyeti ve düşük doz STZ ile indüklenen diabet modelinde torasik aortada β-AR aracılı gevşeme yanıtına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır.Çalışmamızda 6 haftalık Sprague-Dawley sıçan kullanılmıştır. Sıçanlar kontrol, kontrol-dapa, diabetik ve diabetik-dapa olmak üzere dört gruba ayrılmıştır. Diabet yüksek yağ içerikli diyet (%35 yağ g/g) ve düşük doz STZ (25 mg/kg, i.p.) ile indüklenmiştir. Diabet ve kontrol grubundaki tedavi alan sıçanlar 12-15 hafta boyunca dapagliflozin (1 mg/kg/gün, oral) tedavisi almıştır. Torasik aorta halkalarında fenilefrin, asetilkolin, izoprenalin ve CL 316,243 aracılı gevşeme ve kasılma yanıtları araştırılmıştır. Elde edilen değerlerin istatiksel analizi GraphPad Prism ile yapılmış, değerler ortalama ± standart sapma ile ifade edilmiştir. Grupların karşılaştırması One-way ANOVA ve Bonferroni post-hoc test ile yapılmış ve P<0,05 istatistiksel anlamlılık olarak kabul edilmiştir.Çalışmamızın sonucunda, dapagliflozin tedavisinin diabette artan kan şekerini etkin olarak düşürmüştür. Öte yandan, ilaç diabette bozulan β2-AR aracılı gevşeme yanıtını düzeltememiştir. Torasik aortada değerlendirilen fenilefrin, asetilkolin ve CL 316,243 yanıtları bakımından ise gruplar arası bir farklılık bulunmamıştır. Bu bulgular ışığında, SGLT2 inhibitörlerinin diabetik aortada β-AR aracılı yanıta etkisini anlayabilmek için foksiyonel ve moleküler düzeyde kapsamlı çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.