Huzursuz bacak sendromunda gündüz bacak hareketleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, NÖROBİLİM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İNCİ ŞULE ÖZER
Danışman: HÜSEYİN ÖZDEN ŞENER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Huzursuz Bacak Sendromu (HBS) sıklıkla bacaklarda lokalize rahatsız edici duyumlar ve hareket ettirme isteği ile karakterize sensorimotor durumdur. Hastalığın geceleri ve istirahatle şiddetlendiği bilinmektedir. Ancak HBS semptomları gündüz de olabilmektedir. HBS ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu'nun(DEHB) beraber görülme sıklığı popülasyondan yüksektir. Bu çalışmada HBS'de gündüz monoton fiziksel hareketsizlik sırasında hastaların istemsiz bacak hareketlerinin olup olmadığı ve hareketsizliğin/hareket ettirme isteğinin dikkat ve öğrenmeyi bozup bozmadığı araştırılmıştır. Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji polikliniğine başvuran 23 HBS, 22 kontrol çalışmaya alınmıştır. Katılımcılar iki oturumda incelenmişlerdir. Birinci oturumda İşitsel Sözel Öğrenme Testi (İSÖT), Sürekli Performans Testi (SPT), Beck depresyon ölçeği, Epworth uykululuk ölçeği, Durumluk ve Sürekli Kaygı Ölçeği (DSKÖ), Erişkin Dikkat Eksikliği Bozukluğu Kendi Değerlendirme Ölçeği (EKDÖ) uygulanmıştır. İkinci oturumda katılımcılara belgesel filmi izletilmiştir. Bu sırada katılımcılar video ile kaydedilmiştir. Belgesel filmi izlerken alt ekstremite hareketleri gözlenerek birbirinden habersiz üç hekim tarafından değerlendirilmiş, her hekim her hastanın hareket sıklığı ve şiddetine dair izlenimini 0-10 arasında bir değerle puanlamıştır. Hastalarla sağlıklı kontrol grubu arasında hareket yoğunluğu bakımından fark bulunmamıştır. Yine; işitsel sözel öğrenme açısından ve genel dikkat yönünden hasta ve kontrol grubu performansları benzer bulunmuştur. Sürekli performans testinde hedef olmayan uyaranlara yanlış yanıt sıklığı HBS grubunda anlamlı olarak daha fazla, cevap verme süresi HBS grubunda anlamlı olarak daha kısa bulunmuştur (p=0,014, p=0,01). İki grup arasında eğitim, yaş, Beck depresyon ölçeği, Epworth uykululuk ölçeği, DSKÖ-1,2, EKDÖ sonuçlarında fark bulunmamıştır. Bu çalışmada HBS hastalarında gündüz istirahat sırasında hareket yoğunluğunda artma olduğu yönünde kanıt elde edilmemiştir. Yani çalışmamızın temel sonucu HBS hastalarının gündüzleri istemsiz bacak hareketi yapmadıkları, kendilerini harekete sevk edecek yoğunlukta bacak huzursuzluğu hissetmedikleridir. Aynı şekilde; gündüz öğrenme ve dikkat performanslarının etkilenmemiş olması da gündüz huzursuzluğunun olmadığı/hayatı etkilemediği yönünde yorumlanmıştır. Bu çalışmanın bir başka bulgusu ise HBS hastalarının sağlıklı bireylerden daha dürtüsel oldukları yönündedir.