Küçülme ve kamu maliyesi


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, MALİYE (KAMU EKONOMİSİ) ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2026

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE GÜL ERTUĞRUL KANACI

Danışman: Ceyhun Gürkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Keynesyen ve neoliberal ekonomilerin temel amacı büyüme, temel odağı ise GSYH'nin artışı olmuştur. Günümüzün neoliberal anlayışı, ekolojik, iktisadi ve toplumsal krizlere dahi büyümeyi önceliklendiren ve büyümeye elverdiği ölçüde çözüm önerilerine cevaz veren bir yaklaşım içindedir. Ancak gezegenin biyoiktisadi sınırlarında sınırsız büyüme imkânsızdır. Tezde büyümeye eleştirel yazın, 1960'lardaki ilk itirazlardan başlayarak, 1970'lerde yoğunlaşan büyümenin sınırları tartışmaları ve günümüzün küçülmenin de dahil olduğu büyüme sonrası yaklaşımlarıyla ortaya konulmaktadır. Küçülme yaklaşımı büyümeye eleştirel yazının en önemli bileşenidir. Çünkü biyoiktisadi, antropolojik, antikolonyal, feminist başta olmak üzere birçok farklı alandan katkılarla genişleyen küçülme yazını büyümeyi, kalkınmayı ve kapitalizmi radikal temellerde eleştirmektedir. Bu doğrultuda tezde küçülme ve küçülme yazınını oluşturan yaklaşımlar incelenmektedir. Anaakım kamu maliyesinin işlevleri ve araçları ise yine büyümeye referansla tanımlanmaktadır. Neoklasik ve neoliberal düşüncenin gerçeklikten kopuk anlayışı ve varsayımları kamu maliyesini şekillendirmiştir. İktisadi, ekolojik ve toplumsal sorunların bütünlüklü ve çok boyutlu kavranması açısından küçülme yaklaşımı önem taşımaktadır. Tezin amacı ekolojik ve toplumsal esenliğin sağlanması bakımından küçülme ilkelerine dayanan bir kamu maliyesinin gücünü ortaya koymaktır. Küçülme düşüncesinin odağında yer alan ekoloji, müşterekler, toplumsal cinsiyet, demokratik katılım, yerelleşme ve kalkınma gibi konular bağlamında kamu maliyesi ele alınmaktadır. Bu çalışmanın tezi, bu kesişimle, hem küçülme yaklaşımının kamu maliyesi ile somut temellerinin güçleneceği hem de kamu maliyesinin küçülme ile toplumsal ve ekolojik esenliği kavrama ve sağlama potansiyeline kavuşacağıdır. Anahtar Kelimeler: Küçülme, Büyüme, Kapitalizm, Ekoloji, İktisat, Kalkınma