Üriner inkontinanslı kadınlarda sağlık okuryazarlığının ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA ERKAN
Danışman: FUNDA ÖZDEMİR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma, Kastamonu ilinde bulunan bir hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniklerine başvuran, üriner inkontinans şikayeti olan kadınların sağlık okuryazarlığı düzeyini belirlemek, yaşam kalitesini değerlendirmek ve ikisi arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla tanımlayıcı olarak yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 14 Ekim-30 Aralık 2020 tarihleri arasında, ilgili hastanenin kadın hastalıkları ve doğum polikliniklerine başvuran, üriner inkontinans şikayeti olan, en az ilkokul mezunu, 20 yaş ve üzeri, iletişim engeli, üriner sistem enfeksiyonu ve gebeliği veya gebelik şüphesi olmayan, üriner inkontinans nedeniyle herhangi bir tedavi almamış olan ve gönüllü olan 142 kadın oluşturmuştur. Araştırma için Etik Kurul onayı ve gerekli izinler alınmıştır. Veriler; Tanıtıcı Bilgi Formu, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 ve İnkontinans Yaşam Kalitesi Ölçeği ile toplanmıştır. Elde edilen verilerin değerlendirilmesinde; yüzdelik, ortalama ve standart sapma, ortanca, minimum ve maksimum değerleri, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi ve Spearman Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Kadınların yaş ortalaması 51,26±10,15 yıldır. Kadınların %85,2'sinin evli, %88'inin ilkokul-ortaokul mezunu olduğu ve %52,8'inin 30.00 ve üzeri vücut kitle indeksine sahip olduğu bulunmuştur. İdrar kaçırma sıklığının kadınların %52,1'inde günde bir kezden fazla olduğu saptanmıştır. Ayrıca katılımcıların %80,2'sinin idrar kaçırma şikayeti süresinin 2 yıl ve üzeri olduğu bulunmuştur. Çalışmada kadınların %41,5'inin yetersiz, %35,9'unun sorunlu-sınırlı, %12'sinin yeterli ve %10,6'sının ise mükemmel sağlık okuryazarlığına sahip olduğu tespit edilmiştir. Kadınların toplam İYKÖ puan ortalaması 64,35±15,33 olarak bulunmuştur. Çalışmada TSOY-32 puanı ile İYKÖ puanı arasında pozitif yönde, orta büyüklükte anlamlı ilişki bulunmuştur (p<0,001). Kadınların sağlık okuryazarlığı arttıkça üriner inkontinans yaşam kalitesinde de artma olduğu görülmektedir. Üriner inkontinanslı kadınların yaşam kalitesini arttırmaya yönelik hemşirelik yaklaşımlarında sağlık okuryazarlığının değerlendirilmesinin yararlı olabileceği düşünülmektedir.