Romatoid artrit hastalarında ekstraartiküler sistem tutulumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE KÜBRA YARDIMCI
Danışman: TAHSİN MURAT TURGAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Romatoid artrit (RA) %1 sıklıkla görülen otoimmün inflamatuar bir hastalıktır. Romatoid artritin ekstraartiküler sistem tutulumu sık olarak görülmekte, sıklığı %17.8-40.9 arasında değişmektedir. Romatoid artritli hastalarda ekstraartiküler tutulumunun belirlenmesi fonksiyonel kayıp, kardiyovasküler olay riski artışı vemortalite artışı ile ilişkili olması nedeni ile önemlidir. Farklı coğrafyalarda ve farklı etnik toplumlarda, ekstraartiküler tutulum sıklıklarının ve predikte eden faktörlerin değiştiği birçok çalışmada gösterilmiştir. Biz bu çalışmada RA tanısı ile izlenmekte olan hastaların ekstraartiküler sistem tutulumlarını ve bunu predikte eden faktörleri araştırmayı planladık. Gereç ve Yöntem: Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanelerinde Romatoid artrit tanısı ile izlenen ACR 2010 tanı kriterlerini karşılayan hastaların klinik verileri retrospektif olarak incelendi. Hastane elektronik veri tabanı (Avicenna) ve hastaların dosya vasıtasıyla hastaların verilerine ulaşıldı. 202 hasta çalışma kapsamında değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik verileri ekstraartiküler tutulumları ve bunu predikte edebilecek faktörler değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 202 hastanın %82.2'si kadın, %17.8'i erkekti. Kadın erkek oranı 4.3 saptandı. Hastaların ortalama yaşı 55.30 ± 10.8 saptandı. Hastaların %49.5'inde ekstraartiküler sistem tutulumu saptandı. En sık ekstraartiküler tutulum olarak Sicca semptomları %31.7, sonrasında romatoid nodül %13.4 oranında saptandı. Hastalarda pulmoner tutulum %12.8, overlap sendromlar %8.9, karpal tünel sendromu %9.4, Raynaud fenomeni %3.5, romatoid vasküliti %2.9, tarsal tünel sendromu %0.5, amiloidoz %0.5 oranında saptandı. Hastaların %27.7'sinde ciddi D vitamini eksikliği, %70.2'sinde D vitamini eksikliği saptandı ve sadece %2'sinde D vitamini düzeyinin yeterli olduğu bulundu.Ekstraartiküler tutulumunu predikte eden faktörler değerlendirildiğinde, seropozitif hastalarda romatoid nodül görülme sıklığının arttığı gösterildi(p=0.038). Erkek hastalarda romatoid nodül (p=0.032) ve pulmoner tutulum(p=0.026) görülme sıklığının arttığı saptandı. Sigara içen hastalarda herhangi bir ekstraartiküler sistem tutulumu görülme sıklığınınarttığı (p=0.015) görüldü. Sabah tutukluğu hastaların %23.3'ünde saptandı. Sabah tutukluğu olan hastalarda romatoid nodül (p=0.021) Raynaud fenomeni (p=0.05) pulmoner tutulum (p=0.003) ve herhangi bir ekstraartiküler tutulum (p=0.001) görülme sıklığının anlamlı olarak arttığı gösterildi. DAS28 CRP ve DAS28 sedim skoruna göre orta ve yüksekhastalık aktivitesi olanlarda pulmoner tutulum görülme sıklığının arttığı gösterildi (p=0.011 ve p=0.024). SDAI ve CDAI skoruna göre orta ve yüksekhastalık aktivitesi olanlarda ekstraartiküler sistem tutulumu görülme sıklığının arttığı gösterildi (p=0.018 ve p=0.011). Anti nükleer antikor, hastaların %23'ünde pozitif saptandı ve ANA pozitif hastalarda Siccasemptomları (p=0.029), overlap sendromu (p=0.00), herhangi bir ekstraartiküler sistem tutulumunun (p=0.056) arttığı gösterildi. Romatoid nodül olan hastalarda diğer ciddi ekstraartiküler sistem tutulumu görülme sıklığının artmış olduğu gösterildi (p=0.000). Romatoid artrit hastalarında romatoid nodül (p=0.028), pulmoner tutulum (p=0.005), karpal tünel sendromu (p=0.046), görülen hastalarda hastalık süresinin anlamlı olarak daha uzun olduğu saptandı. Romatoid artrit hastalarında hastalık süresi uzadıkça Haq skoru arttığı gösterildi (p<0.001). Sonuç:Çalışmamızda ekstraartiküler sistem tutulumu açısından prediktör faktörler olarak RF pozitifliği, erkek cinsiyet, sigara, sabah tutukluğu, yüksek hastalık aktivitesi ANA pozitifliği ve romatoid nodül varlığı saptanmıştır. Sabah tutukluğu olan hastalarda herhangi bir ekstraartiküler tutulum görülme sıklığının anlamlı olarak arttığını gösteren ve Türkiye'de romatoid artrit hastalarında D vitamini eksikliğini değerlendiren ilk çalışmadır. Bu predikte edici faktörleri taşıyan romatoid artrit hastalarının daha agresif tedavi edilmesi ve ekstraartiküler sistem tutulumu açısından daha yakın takibi morbidite ve mortaliteyi azaltabileceği için önem taşımaktadır.