Gurban Gali Halidî'nin Tevârih-i Hamse-i Şarkî adlı eserinin transkripsiyon ve değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİZAMEDDİN TOPCU

Danışman: ABDULLAH GÜNDOĞDU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma etnograf, tarihçi, dil-bilimci ve din âlimi Gurban Gali Halidî'nin Tevârih-i Hamse-i Şarkî adlı eserinin genel bir değerlendirmesine ilişkindir. Türkistan Aydınlarından olan yazar, 19. yüzyılda doğmuş, babasının ticarî işlerinden ve kendi ilgisinden kaynaklı olarak seyahatler gerçekleştirmiştir. Bu gezilerinde Türkistan'a, Avrupa'ya, Osmanlı Türkiyesi'ne, Çin'e ve Rusya'ya dair çok önemli bilgileri, Tevârih-i Hamse-i Şarkî adlı bu hacimli eserinin içerisinde toplamıştır. Eser, kültürel ve fikrî yapı, şecereler, edebiyat, folklor, tarih, etimoloji, yer-sular, dünyayı etkileyen gelişmeler, siyaset, din ve ekonomi gibi birçok alanda bilgiyi ihtiva eder. Aynı zamanda, Türk Edebî Dili'nin ortaklaşma eğiliminde olduğu bir dönemde yazılması sebebiyle, Tevârih-i Hamse Türk Dili'nin güzel bir örneğini teşkil etmektedir.