Ortaokullarda görev yapan psikolojik danışmanların kaynaştırma öğrencilerinin zorbalık ve mağduriyet yaşantılarına ilişkin görüşleri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYSEL KAYMAZ

Danışman: Gökhan Atik

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmanın amacı, ortaokul psikolojik danışmanlarının okullarındaki kaynaştırma öğrencilerinin dahil olduğu zorbalık ve mağduriyet yaşantılarına yönelik gözlemleri, bu olaylara müdahale sürecindeki yaşantı ve ihtiyaçlarının ele alınmasıdır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırmaya amaçlı örnekleme yöntemine göre seçilen 12'si kadın ikisi erkek olmak üzere toplam 14 psikolojik danışman katılmıştır. Veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşme verileri MAXQDA 24 programı kullanılarak kodlanmıştır. Bulgular betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Kaynaştırma öğrencilerinin zorbalık ve mağduriyet yaşantılarına ilişkin psikolojik danışman görüşleri 10 ana tema ve 69 alt tema altında doğrudan alıntılarla sunulmuştur. Bulgular, "Kaynaştırma Öğrencilerinin Dahil Olduğu Zorbalık ve Mağduriyet Olayları", "Kaynaştırmada Zorbalık ve Mağduriyet Riski Taşıyan Tanı Grupları", "Risk ve Koruyucu Faktörler", "Kaynaştırma Öğrencilerinin Baş Etme Yöntem ve Süreçleri", "Zorbalık ve Mağduriyet Yaşantılarının Kaynaştırma Öğrencilerine Etkileri", "Okul Sistemindeki İhtiyaçlar", "Psikolojik Danışman İhtiyaçları", "Müdahale ve Destek Süreçleri", "Müdahale Sürecinde Paydaşlara Dair Gözlem ve Yaşantılar" ve "Paydaşların Müdahale Yöntemleri" olmak üzere on ana tema altında aktarılmıştır. Sonuçlar kaynaştırma öğrencilerinin zorba, mağdur ve zorba-mağdur rollerinde yaşantılarının olduğunu ve bu süreçte psikolojik danışmanların daha fazla eğitim ve iş birliğine ihtiyacı olduğunu göstermiştir. Elde edilen bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış ve ortaokula devam eden kaynaştırma öğrencilerinin dahil olduğu zorbalık ile mağduriyet olaylarının önlenmesi ve müdahalesine yönelik önerilerde bulunulmuştur.