Üriner sistem taş hastalığında, hiperkalsiürinin engellenmesinde, potasyum sitrat ve tiazid diüretik etkilerinin retrospektif olarak karşılaştırılması

VAHİD TALHA SOLAK

Üriner sistem taş hastalığında, hiperkalsiürinin engellenmesinde, potasyum sitrat ve tiazid diüretik etkilerinin retrospektif olarak karşılaştırılması

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: VAHİD TALHA SOLAK

Danışman: MUHİDDİN ÖNDER YAMAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Başarılı bir cerrahi sonrası üriner sistem kalsiyum oksalat taşlarının tekrarlamasını engellemek ve ikincil cerrahi girişimden kaçınmak amacıyla, cerrahi sonrası hiperkalsiüri tespit edilen hastaların üriner sistem taş hastalığı proflaksisi açısından tiazid diüretiklerin ve potasyum sitratın hiperkalsiüriyi ve taş rekürrensini engellemesi açısından etkilerinin karşılaştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmada Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi üroloji polikliniğine Kasım 2016 ve Ekim 2019 tarihleri arasında ÜSTH nedeniyle başvuran ve URS ya da PNL yöntemleri ile tedavi edilen 80 tane erişkin hastanın verileri retrospektif olarak toplanmıştır. Hastalar sonrasında tiazid diüretik ve potasyum sitrat proflaksisi alanlar olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Gruplar proflaksi sonrası 3.-6. ve 12. ayda hiperkalsiürinin düzelmesi ve üriner taş rekürrensi açısından karşılaştırılmıştır. Bulgular: Çalışmadaki 80 hastanın 40 tanesi hiperkalsiüri ve taş rekürrensini engellemek için potasyum sitrat, 40 tanesi de hidroklorotiazid kullanmıştır. Potasyum sitrat kullanan grubun 24 saatlik idrar analizinde ortalama Ca değeri 390 mg'den, 205 mg'ye düşmüş (p<0,001), sitrat değeri 259 mg'den 310 mg'ye yükselmiş (p<0,001), pH'sı ise 5,39'dan 6,35'e yükselmiştir (p<0,001). Tiazid verilen grubun 24 saatlik idrar analizindeki ortalama Ca değeri 405,6 mg'den 220 mg'ye düşmüş (p<0,001), sitrat değeri 320 mg'den 356 mg'ye yükselmiş (p=0,037), pH ise 5,60'tan 5,81'e yükselmiştir (p=0,124). Potasyum sitrat ve tiazid diüretik arasında üriner sistem taşı rekürrensi açısından 6. ve 12. aylarda radyolojik görüntüleme yöntemleri ile yapılan kontrollerde fark bulunmamıştır (p=0,692, p=0,5) Sonuç: CaOx taşı olan ve hiperkalsiüri tespit edilen hastalarda proflaksi olarak tiazid diüretik gibi potasyum sitratın da ilk tercih medikal ajan olarak kullanılabileceği düşünülmektedir.