İrritabl bağırsak sendromu ile aile işlevselliği arasındaki ilişki

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2016

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HATİCE BİLGİN

Danışman: MEHMET UNGAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İrritabl Bağırsak Sendromu İle Aile İşlevselliği Arasındaki İlişki Amaç: İrritabl bağırsak sendromu (İBS) klinik pratikte, birinci basamak hekimleri ve gastroenteroloji uzmanları tarafından sık konulan bir tanıdır. İBS, sebep olduğu ekonomik yük, sosyal fonksiyonlarda ve hayat kalitesinde bozulma gibi nedenlerden dolayı toplum için bir yük oluşturmaktadır. İBS artmış intestinal motilite ve reaktivasyon, ağrı algısında artış ve artmış beyin –bağırsak etkileşimi gibi multifaktöriyel etiyolojiye sahiptir. Ek olarak psikolojik ve sosyal faktörler, sindirim fonksiyonlarını, semptom algısını, hastalık davranışlarını ve hastalığın sonuçlarını etkiler. Biyopsikososyal tıp ışığında, aile, sağlık üzerinde temeli olan önemli bir sosyal arka plandır. Bu çalışmada İBS ile aile işlevselliği arasındaki ilişki araştırılmıştır. Metod: Çalışmaya kasım 2015-şubat 2016 tarihlerinde Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Gastroenteroloji polikliniğine başvuran 51 İBS hastası ve Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 53 kontrol hastası alınmıştır. İBS tanısı alarm semptomlar dışlandıktan sonra Roma III tanı kriterlerine göre konulmuştur. Kontrol grubu, İBS hastası olmayan ve psikiyatrik hastalık tanısı olmayan kişilerden oluşmaktadır. Aile işlevsellik düzeyi için aile APGAR ölçeği kullanılmıştır. Bulgular: 68 İBS semptomu olan hasta çalışmaya alınmış, 17 kişi alarm semptomlar sebebi ile dışlamıştır. İBS' li grupta ortalama yaş değeri 35,4±8.2 idi ve İBS' li grubun %78,2'si kadındı. Kontrol grubu ve İBS'li grup arasında demografik özellikler (cinsiyet, yaş, meslek, medeni durum ve eğitim düzeyi) açısından sayısal fark bulunmamaktaydı. İBS'li grubun aile APGAR skorunda, kontrol grubunun aile APGAR skoruna göre anlamlı bir düşüklük mevcuttu. İBS'li grubun ortalama aile APGAR skoru 5,4±2,28, kontrol grubunun ise 8,45±1,5 idi (p<0,000). Her iki grupta da demografik özellikler ile aile işlevselliği arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilemedi. Sonuç: Biz çalışmamızda aile fonksiyonlarının İBS'li hastalar üzerinde etkisi olabileceği sonucuna vardık. Bu anlamlı sonucun, birinci basamakta İBS'nin tanı olasılığını artıracağı, İBS'nin ortaya çıkmasına ve semptomların alevlenmesine neden olacak bağlamsal faktörleri belirlemede birinci basmak hekimine yardımcı olacağı kanaatindeyiz.