Doğuştan kalp hastalığı olan çocuklarda beslenme durumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEDEF BAYAR
Danışman: AYDAN KANSU TANCA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Doğuştan kalp hastalığı (DKH), her yıl milyonlarca yenidoğanı etkileyen dünya çapında en yaygın doğum kusurudur. DKH tipik olarak doğumda mevcut olan kalbin ve/veya büyük damarların yapısal anormalliği olarak tanımlanır. Doğuştan kalp hastalığı olan çocuklar yetersiz beslenme riski altındadır. Bu çalışmada, DKH olan bebeklerde beslenme durumunu değerlendirmek, malnütrisyon sıklığını belirlemek, malnütrisyon gelişmesine etki eden faktörleri belirlemek, yapılan beslenme desteklerini ortaya koymak ve prognozla ilişkisini belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Kardiyak kateterizasyon nedeniyle hastaneye yatırılan 0-2 yaş arasındaki DKH'li bebeklerin ve küçük çocukların retrospektif gözlemsel bir çalışmasıdır. Ocak 2014-Aralık 2017 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Kardiyoloji Servisine kabul edilen toplam 100 hasta çalışmaya dahil edildi. Her bir katılımcı için antropometri, büyüme öyküsü, kardiyak sınıflandırma, kardiyak tanı ve beslenme destek verileri hastane kayıtlarından toplandı. Tüm hastalar 24 ay izlendi. Bulgular: Hastaların 44'ü (%44) kız, 56'sı (%56) erkek olup erkek/kız oranı 1,27 olarak bulundu. Hastaların tanı sırasında yaş ortalaması 3,22 ± 4,77 aydı. Hastaların 26'sında (%26) ventriküler septal defekt, 23'ünde (%23) patent duktus arteriyozus, 10'unda (%10) pulmoner stenoz, 8'inde (%8) aort koarktasyonu, 7'sinde (%7) aort stenozu, 6'sında (%6) atriyal septal defekt, 4'ünde (%4) Fallot tetralojisi, 2'sinde (%2) pulmoner atrezi, 2'sinde (%2) pulmoner stenoz ve atriyal septal defekt, 2'sinde (%2) aort koarktasyonu ve ventriküler septal defekt ve 10'unda (%10) diğer kardiyak malformasyonlar saptandı. Siyanotik grupta Fallot tetralojisi (%33,3) en sık saptanan defektken, asiyanotik grupta en sık saptanan defekt ventriküler septal defekti (%29,5). Tanı sırasında malnütrisyon sıklığı %36 idi. Akut ve kronik malnütrisyon sıklığı %19 ve %15 idi. Ayrıca DKH'li hastaların %19'unda orta ve ağır malnütrisyon gözlendi. Pulmoner hipertansiyon ve/veya kompanse olmayan konjestif kalp yetmezliği olan hastalarda malnütrisyon daha sıktı. İzlemde BGA z skoru (-0,37 ± 1,37 kıyasla 0,13 ± 1,24, P <0,05), YGB z skoru (-0,28 ± 1,18 kıyasla -0,05 ± 1,19, P <0,05) ve YGA z skorunun (-0,41 ± 1,13 kıyasla -0,16 ± 1,21, P <0,05) arttığı görüldü. Kardiyak cerrahi öncesi ve sonrasında 35 hasta enteral beslenme desteği aldı. Sonuç: Malnütrisyon doğuştan kalp hastalığı olan çocuklar arasında, özellikle kalp yetmezliği ve/veya pulmoner hipertansiyonu olan bebeklerde sorun olmaya devam etmektedir. Normal büyümeyi sağlamak ve sağlıklı yaşam şanslarını artırmak için beslenme durumları yakından izlenmeli ve uygun beslenme destek tedavileri erkenden başlanmalıdır. Anahtar kelimeler: Doğuştan kalp hastalığı, malnütrisyon, beslenme desteği