Mahremiyetin dönüşümü: Sosyal medyada özel hayatın sunumu


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BETÜL YEŞİL ÇELİK

Danışman: İHSAN TOKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, sosyal medya mahremiyetin dönüşümü ele alınmış ve "mahremiyetin nasıl dönüştüğü", "sosyal medyada özel hayatın nasıl sunulduğu" ve "büyük verinin mahremiyeti nasıl etkilediği" sorularına cevap aranmıştır. Bu kapsamda, nitel araştırma yöntemi olarak sistematik inceleme (systematic review) tekniği kullanılmıştır. Çalışmada mahremiyetin tanımı yapılmış, 16. yüzyıldan günümüze mahremiyet tecrübesi Batı ve Osmanlı toplumu karşılaştırılarak incelenmiştir. Mahremiyetin her iki toplumda da maddi imkân nispetinde tecrübe edildiği, 19. yüzyıla kadar hak olarak gündeme gelmediği, 19. yüzyılda ise Batı'da güvenlik, Türkiye'de ise Batılılaşma amacıyla devlet eliyle dönüştüğü görülmüştür. Özel hayatın sosyal medyada nasıl sunulduğu konusu, şöhret kültürü, teşhir, dikizleme, ifşa ve şeffaflık kavramları temelinde incelenmiştir. Söz konusu etkenlere ilaveten büyük verinin mahremiyeti nasıl etkilediği ele alınmış, devletlerin ve şirketlerin kişisel verileri korumak için geliştirdikleri politikalar tartışılmıştır. Çalışmada mahremiyetin her çağın olgusu olduğu, her çağda farklı tecrübe edildiği, bu tecrübede dinin ve kültürün önemli bir etken olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca günümüzde sosyal medya marifetiyle özel ve kamusal olan konusunda belirsizlik yaşanmakta, özel hayat bir sunum nesnesi haline gelmektedir. Bununla birlikte büyük veri, mahremiyeti imkânsız hale getirmektedir. Anahtar kelimeler: mahremiyet, sosyal medya, büyük veri