Kırsal kalkınma bağlamında sosyal hizmet: Samsun Vezirköprü örneği
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ YÜKSEL
Danışman: VELİ DUYAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kırsal alanlar sahip oldukları kaynaklarla zenginliğini korumaya devam ederken sosyoekonomik açıdan yaşanan dezavantajlılığın ortaya konması için yapısal kaynaklı ve kırsal yöre insanının ihtiyacına uygun toplum odaklı refah hizmetlerine ulaşmasının sağlanmasında adil çözümlerin üretilmesi gerekmektedir. Çalışma kapsamında, kırsal alanlardaki dezavantajlılık durumları ve sorun tanımlamalarının, kırsal alanda yaşayanlar tarafından çeşitli değişkenler üzerinden ortaya konulması ve sosyal kalkınma yaklaşımı etrafında kırsal alanlara hizmet veren kurumların bu süreçteki rolleri ve uygulamalarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda araştırma iki aşamada gerçekleştirilmiştir. Vezirköprü (Samsun) ilçesine bağlı tabakalı örneklem ile belirlenen on köyde yürütülen araştırmada, ilk aşamada nicel yöntem kullanılarak gönüllü 310 bireye, araştırmacı tarafından oluşturulmuş soru formu aracılığıyla yüz yüze anket uygulanmıştır. Çalışmanın ikinci aşamasında nitel yöntem kullanılmış, il (Samsun) sınırları içinde maksimum çeşitlilik örnekleme yöntemi ile belirlenen 12 kurum temsilcisi (10'u farklı 2'si aynı kurum) ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, kurumlardan temin edilen dokümanlardan ve çeşitli politika belgelerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, ilçe özelinde ekonomik açıdan yoksunluk yaşayanların tarımda geleneksel ürünlerden farklı ürünlere ve modern tekniklere geçişte desteklenmelerine; sosyal gelişmenin sağlanması için kırsalda hakim olan kendi kendini geçindirmeye yönelik mevcut ümitsizlikle baş etmek için özellikle köyde bazı dönemler yalnız kalan kadınların güçlendirilmesi için yöreye uygun kalıcı, gelir getirici ve sürdürülebilir iş ve planlamalara gereksinim vardır. İlçe kırsalındaki nüfusu fazla olduğu bilinen çocuk ve engelli bireylere yönelik kırsal sosyal hizmet uygulamalarının önceliklendirilmesi gerekmektedir. Bunun yanında ilçe kırsalında gençlerin istihdam edilebilirliğinin arttırılmasına, sosyal yaşamlarını destekleyici düzenlemelere ve yaşlanan nüfusa yönelik planlamalara ihtiyaç bulunmaktadır. Kurumlar nezdinde ise öncelikle kurumsal kapasitenin güçlendirilmesine, kırsala dönük işbirliğinin arttırılarak katılımcı ve tüm yöreyi kapsayan bir anlayışla yerel sorun ve ihtiyaç analizinin tespiti ile çalışmaların planlanmasına ve bu çalışmalara kurum mevzuatı ile bağlayıcılık kazandırılmasına gereksinim vardır. Son olarak, kırsaldaki sosyal hizmet uygulamalarının ve diğer kurum çalışmalarının kırsal toplumsal politikalar nezdinde belirlenmiş sosyal refah ve adalet anlayışının ürünü olarak sunulması gerekli olmaktadır.