Kemoterapi ilişkili febril nötropeni hastalarında kötü sonlanımı öngörebilecek faktörlerin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET SEFA YETER
Danışman: MÜGE GÜNALP ENEYLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Febril nötropeni, doğru tanı konulup yönetilmediği takdirde ciddi bir morbidite ve mortalite sebebidir. Nötropenik hastalar, hastane kaynaklı enfeksiyonlar gibi ciddi komplikasyonlara daha yatkındır. Mevcut risk skorlamalarının risk gruplarını belirlemedeki doğruluğu %90 ı geçmemektedir. Bu nedenle, acil servislerde tanı konulan febril nötropeni hastaları için güvenli ve yüksek performanslı bir risk skorlamasına ihtiyaç vardır. Çalışmamızın amacı; kötü sonlanımı ve bakteriyemiyi öngörebilecek faktörleri araştırmak, risk gruplarını daha iyi belirleyebilecek ve bakteriyemiyi öngörebilecek bir risk skorlaması oluşturmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif kohort çalışması 25 Mart 2019 – 15 Nisan 2020 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Acil Servisi'nde yapıldı. Acil servise başvuran ve febril nötropeni tanısı konulan, dahil etme kriterlerine uyan hastaların; demografik ve hastane öncesi verileri, vital bulguları, laboratuar sonuçları ve mevcut risk skorlamaları çalışmayı yürüten hekim tarafından incelendi. Göğüs radyografileri acil uzmanı hekim tarafından değerlendirildi. Kötü sonlanım ve bakteriyemi olup olmaması tespit edilerek verilerle analiz edildi. Çoklu lojistik regresyon yapılarak kötü sonlanımı ve bakteriyemiyi öngörmek için yeni risk skorlamaları oluşturuldu. Bulgular: Toplam 77 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların 25 (%32,5) inde kötü sonlanım, 12 (%15,6) sinde bakteriyemi gözlendi. Baz açığının ≤-3 mmol/L olması, PAAG de yeni gelişimli infiltrasyon ve CISNE skorunun ≥3 olması kötü sonlanımın bağımsız değişkenleri olarak bulundu. MCISNE-C modeline göre kötü sonlanım olmayacağı öngörülen 51 (%66,2) hastanın 2 (%3,9) sinde kötü sonlanım oldu. Kötü sonlanacağı öngörülen 26 (%33,8) hastanın 3 (%11,5) ünde kötü sonlanım olmadı. Çalışmamızda; kemoterapi sonrası oral antibiyotik kullanımı, prokalsitoninin ≥0,5 ng/ml oluşu ve CISNE skorunun ≥3 olması bakteriyemi için bağımsız değişkenler olarak bulundu. MCISNE-B modeline göre bakteriyemi olmayacağı öngörülen 69 (%89,6) hastanın 6 (%8,7) sında bakteriyemi gözlendi. Bakteriyemi olacağı öngörülen 8 (%10,4) hastanın 2 (%25) sinde bakteriyemi gözlenmedi. Çalışmamızda MCISNE-C modelinin kötü sonlanımı öngörmede duyarlılığı %92, özgüllüğü %94, doğruluk oranı %94 ve negatif öngörü oranı %96 olarak bulundu. MCISNE-B modelinin bakteriyemiyi öngörmede duyarlılığı %50, özgüllüğü %97, doğruluk oranı %90 ve negatif öngörü oranı %91 olarak bulundu. Sonuç: Febril nötropeni ile acil servise başvuran hastalarda; kötü sonlanımı öngörmede MCISNE-C modeli ve bakteriyemiyi öngörmede MCISNE-B modeli tanısal gücü yüksek modellerdir. Anahtar Sözcükler: febril nötropeni, acil servis, risk skorları, kötü sonlanım, bakteriyemi