ORTAOKUL FEN BİLİMLERİ DERSİ ÖĞRETİM PROGRAMI’NIN AFET EĞİTİMİ KAPSAMINDA STAKE’İN GEREKSİNİMLERE YANIT VERİCİ MODELİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Fakültesi, Eğitim Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERAP DURUM
Danışman: Fatma Mizikaci
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, Ortaokul Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı'nı afet eğitimi kapsamında değerlendirmektir. Değerlendirmede Stake'in Gereksinimlere Yanıt Verici program değerlendirme modeli kullanılmıştır. Çoklu durum çalışmasına göre tasarlanan araştırmada, Fen Bilimleri Dersi'nin öğretim programı ve ders kitabı incelenmiş, daha sonra öğretmen, öğrenci ve veliler ile yarı-yapılandırılmış formlarla görüşmeler yapılmıştır. Amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenen üçer öğrenci, birer veli ve üç öğretmen olmak üzere 19 katılımcının görüşleri açısından afet eğitimine yönelik öğrenme ihtiyaçları tespit edilmiştir. Öğretim programının incelenmesinde kazanım, içerik, öğretme öğrenme yaşantıları ve ölçme değerlendirme unsurlarına bakılmıştır. Ders kitaplarının analizinde kapsam, eğitsel tasarım, görsel tasarım ve ölçme değerlendirme boyutlarına bakılmıştır. Görüşmelerin bulguları ise programın girdileri, süreç ve çıktılar olmak üzere üç tema altında toplanmıştır. Veriler betimsel analize ve içerik analizine tâbi tutulmuştur. Bulgular Fen Bilimleri Dersi'nde afet eğitimine ilişkin az sayıda kazanım bulunduğunu göstermiştir. Görüşme bulguları ise katılımcıların afet eğitiminin gerekliliğine ilişkin farkındalıklarının düşük olduğunu göstermiştir. Sonuç olarak; mevcut Fen Bilimleri dersi öğretim programında afet eğitiminin yeterli olmadığı konusunda katılımcıların neredeyse tamamının aynı düşündüğü ve programın paydaşlarının afet eğitiminin uygulamalı olması gerektiğine dair ihtiyaçları olduğu sonucuna varılmıştır. Bulgular doğrultusunda Fen Bilimleri Dersi'nde afet eğitimine yer verilmesi gerekliliği görülmüştür. Programa bilimsel bilgilerin afetlerle ilişkisi kurularak temel bir bilinç oluşturulmasına yönelik boyutlar eklenmesi ve öğretim tasarımının yeniden düzenlenmesi önerilmektedir. Öğrenme içeriklerinin gerçek durumlardan seçilerek oluşturulması; öğretim yöntem ve tekniklerinin öğrenci-odaklı ve uygulamaya yönelik olması önerilmektedir. Ölçme-değerlendirme boyutunun da süreç değerlendirme, öz-değerlendirme, akran değerlendirmesi gibi tekniklerle geliştirilmesi önerilmektedir. Öğretmenler ve veliler için afet eğitimi programının atölyeler ve seminerler şeklinde planlanması da faydalı olacaktır. Anahtar sözcükler: Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı, Fen Bilimleri Ders Kitabı, Afet Eğitimi, Program Değerlendirme, Stake'in Gereksinimlere Yanıt Verici Program Değerlendirme Modeli