BUĞDAY VE ARPA DA TUZ VE BOR TOKSİSİTESİ TOLERANSINA NANO-SİLİSYUMUN ETKİSİ

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TOPRAK BİLİMİ VE BİTKİ BESLEME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: GÖKSU GÖNÇ

Danışman: Aydın Güneş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada çeltik kavuzundan elde edilen farklı dozlarda nano-silisyumun (Nano-Si) arpa ve buğday bitkilerinin tuz ve bor toksisitesine toleransı ve gelişimine etkisi sera koşullarında araştırılmıştır. Bu amaçla Nano-Si farklı dozlarda (0, 25, 50, 100 mg kg-1) arpa ve buğday bitkilerine topraktan uygulanmış ve 12 haftalık gelişim süresi sonunda hasat edilen bitkilerde yaş ve kuru ağırlık, prolin miktarı, yaprak su tutma kapasitesi (YSTK), nispi nem, membran geçirgenliği, klorofil a, klorofil b ve toplam klorofil miktarı, silisyum (Si), potasyum (K), sodyum (Na), klor (Cl) ve B konsantrasyonları belirlenmiştir. Elde edilen sonuçlara göre uygulamalara arpa bitkisinde yaş ve kuru ağırlığı önemli düzeyde artırmıştır. Bitki prolin miktarı da artan Nano-Si uygulamasına bağlı olarak artış göstermiştir. Bitki klorofil a ve toplam klorofil miktarı istatistiki açıdan önemli düzeyde artış gösterirken klorofil-b miktarı önemişiz bulunmuştur. Artan düzeyde uygulaman Nano-Si arpa bitkisinin Si ve B konsantrasyonunu artırırken K, Na ve Cl konsantrasyonlarını azaltmıştır. Artan dozlarda Nano-Si uygulamaları ile buğday bitkisinde yaş ve kuru ağırlıkta önemli düzeyde değişim saptanmazken prolin miktarı, YSTK ve membran geçirgenliğinde artış belirlenmiştir. Bitkinin klorofil a ve toplam klorofil miktarı da artış göstermiştir. Nano-Si uygulamaları ile buğday bitkisinde Si ve K konsantrasyonlarında artış belirlenirken, Na, Cl ve B konsantrasyonlarında azalma saptanmıştır. Bu çalışmanın ışığında, daha farklı bitkilerde ve uzun dönemde Nano-Si uygulamasının bitki gelişimini olumlu yönde etkileyebileceği düşünülmektedir.