Kentsel büyüme, yayılma ve kentsel saçaklanma ile gayrimenkul piyasası ilişkilerinin değerlendirilmesi: Ankara ili Alacaatlı, Bağlıca ve Dodurga mahalle örnekleri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, GAYRİMENKUL GELİŞTİRME VE YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PARLA GÜNEŞ
Danışman: HARUN TANRIVERMİŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kentleşme sürecinde kentlerde nüfus artışı ile mekanların değişimi ve buna bağlı değişkenlerin analizlerinin yapılmasına sıklıkla ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmada kaynak araştırması, planlama verileri ve idari kayıtların değerlendirilmesi ve saha çalışması için seçilen Ankara ilinin Etimesgut ve Çankaya ilçelerinin yeni gelişme alanlarındaki üç mahalleden elde edilen bulgular birlikte değerlendirilerek kentsel büyüme, yayılma ve gayrimenkul piyasası ilişkileri irdelenmiştir. Çalışma kapsamında kentsel alanların analizi ve mekânsal değişimin incelenmesinde fraktal analiz yöntemi kullanılmıştır. Fraktal analiz yöntemi kentteki basit olgulardan meydana gelen somut ada ve parsel yapılarının doğal yapı örüntüsüne bağlı değişimini ortaya koymaktadır. Analiz sonuçlarına göre mekandaki 2000-2010 ve 2020 yılları için fraktal boyut katsayısı 1'e yaklaşmış olup, kentsel yayılmanın varlığı saptanmıştır. İncelenen mahallelerdeki planlama süreci ile gayrimenkul alım-satım verilerinin çakıştırılması sonucunda mekanda mobilite, gayrimenkul değer artışı veya rant oluşumu süreci ve spekülasyonun varlığı da değerlendirilmiştir. Bu amaçla seçilen mahallelerdeki planlama çalışmaları ile yapı kullanım izin belgesi sayıları, tapu müdürlüğü alım-satım işlemleri ve malik bilgileri karşılaştırmalı olarak incelenmiş ve üç mahallede gayrimenkul piyasasındaki hareketlilik ve spekülatif eğilimlerin varlığı tespit edilmiştir. Paydaş analizi ve yerel emlak ofislerine uygulanan anketin sonuçlarına göre; planlama-arazi kullanımındaki değişim-altyapı yatırımları ve gayrimenkul değer artışına bağlı olarak zaman içinde arazi kullanımı ve arazi örtüsünde değişimin gerçekleştiği, kentsel yayılma alanlarında arazi değer artışı ile gayrimenkul piyasalarında mobilitenin yüksek olduğu ve spekülatif eğilimlerin güçlendiği ortaya konulmuştur. Kentsel yayılma ve planlama çalışmalarında gayrimenkul piyasalarına olası etkilerinin analizi yoluyla mekansal değişim ve gayrimenkul değer değişiminin kontrolü ve gayrimenkul değer artışının kamuya kazandırılması yoluyla spekülatif eğilimlerin azaltılması mümkün olabilecektir.