Charles Larmore’un Düşüncesinde Ahlâk : Eleştiri ve İnşa

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, İlahiyat Fakültesi, Felsefe ve Din Bilimleri Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ramazan Bayraktar

Danışman: Tuba Nur Umut

Özet:

Bu çalışmada, Charles Larmore'un modern ahlâk teorilerine yönelik eleştirilerine yer verilmiş, onun geliştirmeye çalıştığı metafizik temelli realist ahlâk anlayışı, teorisini ortaya koyarken esas aldığı kavramlara yüklediği anlamlarla birlikte sunulmuştur. Çalışmada ayrıca Larmore'un ortaya koyduğu anlayışın mevcut ahlâk teorileri bağlamında nerede durduğu da tespit edilmeye çalışılmıştır. Modern dönemin karakteristiğini ve bu dönemde ortaya konulan ahlâk anlayışlarını ele alan Larmore, öncelikle metafiziği dışlayarak natüralist bir çerçevede ahlâkı tesis etme girişimlerine karşı çıkar. ahlâk, rasyonel failin nasıl yaşaması gerektiği sorusuyla ilişkili olduğu için ahlâk teorileri de genel olarak rasyonel faili göz önünde bulundurarak geliştirilmektedir. Larmore, rasyonel failin, modern ahlâk anlayışlarında kendisine atfedilen niteliklere sahip olmadığını iddia eder. Modern düşünce ve ahlâk anlayışlarını ortaya koyduğu gerekçelerle eleştiren Larmore, bu eleştiriler çerçevesinde kendi ahlâk teorisini geliştirmeyi dener. Geliştirmeye çalıştığı ahlâk düşüncesinde teorisinde metafizik karakterli nedenlere başvuran Larmore, akıl, özgürlük, benlik, özerklik gibi ahlâk ile ilişkili kavramlara kendi bakış açısıyla anlamlar yükler, onları modern ahlâk teorilerinden farklı bir çerçevede değerlendirir. Larmore ahlâkın özerkliği yaklaşımıyla özerklik kavramını rasyonel failden alarak ahlâka devretmektedir. Onun geliştirmeye çalıştığı yaklaşım, rasyonel faili harici bir etken aracılığıyla nasıl yaşaması gerektiğine dair hareket geçirmeye çalışmaktadır.