Şanghay Menkul Kıymetler borsası

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2004

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: RENA NURİ

Danışman: YALÇIN KARATEPE

Özet:

Özet Dünya ekonomisindeki rolü giderek artan ve Asya'nın önemli ekonomilerinden biri olan Çin, tamamen merkezî planlamaya dayalı olan ekonomisinde 1978 yılından itibaren temel reformlar gerçekleştirmeye başlamıştır. O tarihten bugüne, Çin'in ekonomik alanda hızlı bir şekilde gelişmesiyle birlikte, işletmelerin halka hisse senedi ve tahvil ihraç etmek suretiyle doğrudan borçlanma eğilimi de gittikçe artmıştır. 1988 yılında Çin'in büyük ve orta büyüklükteki kentlerinde hazine tahvillerinin devri için piyasalar kurulmuş, takip eden yıllarda hisse senetleri, bonolar, devredilebilir büyük miktarda uzun vadeli mevduat sertifikaları ve ticari senetler gibi çeşitli finans dalları geliştirilmiştir. Bu tez çalışmasında özellikle Çin'in menkul kıymet piyasasının gelişme süreci üç aşama olarak ele alınarak anlatılmaya çalışılmıştır. Ayrıca Çin'deki borsaların genel durumu, farklılık ve benzerlikleri de ele alınmıştır. Tezin ikinci bir bölümde, ana kıta Çin'deki ilk ticaret ve borsa merkezi olan Şanghay Menkul Kıymetler Borsasının kuruluşundan bu yana elde ettiği başarı ve borsanın işleyiş mekanizması ele alınmıştır. Son bölümde ise, geçen yirmi yıl süresince, planlamacı merkezi ekonomi yönetiminin sınırlarını daraltıcı ve özel sektöre daha çok fırsat tanıyan bir ekonomik yapı oluşturulması için gerçekleştirilen reformlara rağmen, merkezi yönetiminin ve kamu işletmelerinin ÇHC ekonomisi üzerindeki ağırlığının hala büyük ölçüde devam etmekte olduğu işaret edilmiştir. Bu bağlamda, söz konusu ekonomik yapının ve özellikle kanun ve diğer hukuki düzenlemelere ilişkin karar alma yetkisine sahip merkezi hükümetin, yerel idareler ve bakanlıklar arasındaki hukuki düzenlemeler ve uygulamalardaki mevcut 74uyumsuzluklarla birlikte, ülkedeki yabancı sermaye yatırımları açısından belirsizlik ve tutarsızlık ifade ettiği ortaya konmuştur. Kaydedilen tüm gelişmelere rağmen ÇHC'de halkın önemli bir kısmı hala fakirlik sınırının altında yaşamaya devam etmektedir. Nispeten daha gelişmiş olan güney ve doğu sahilleri ile ülkenin kuzey ve batısındaki Şinjiang (Uygur Özerk Bölgesi), Xizang (Tibet Özerk Bölgesi), Shanxi, Gansu, Qinghai, Ningxia (Döngen Özerk Bölgesi), Sichuan, Chongching, Yunnan, Guizhou gibi yoksul bölgeleri arasındaki ekonomik gelişmişlik ve gelir farklılığı uçurumu giderek açılmaktadır. Bu durumun ülkede siyasal ve toplumsal sonuçları ağır gelişmelere yol açması olasılığı, siyasî sistemin geleceği açısından gerginlik ve belirsizlik yaratmaktadır. 75