Ankara ilinde sığır besiciliği yapan tarım işletmelerinin ekonomik analizi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2013

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SABRİ ER

Danışman: AHMET ÖZÇELİK

Özet:

Bu araştırmada, Ankara ilinde sığır besiciliği faaliyetine yer veren tarım işletmelerinin ekonomik analizi yapılmış ve sığır besiciliği faaliyetinde etkili olan faktörler saptanmıştır. Araştırma kapsamında yer alan işletmeler, tabakalı tesadüfi örnekleme yöntemine göre seçilmiştir. Araştırmaya en az 10 baş sığır besisi olan işletmeler dahil edilmiştir. Örnekte yer alan 122 tarım işletmesi, 3 tabakaya (10-35 baş, 36-59 baş ve 60+ baş) ayrılmıştır. Bu işletmelerden veriler, yüz yüze yapılan anket yoluyla elde edilmiştir. İncelenen işletmelerde, bir çiftçi ailesinin ortalama nüfusu 5,02 kişi, ortalama işgücü miktarı 3,81 Erkek İşgücü Birimi (EİB), ortalama hayvan varlığı 36,27 Büyük Baş Hayvan Birimi (BBHB) ve ortalama arazi genişliği 66,28 dekardır. İşletmelerde aktif sermayenin %55,57'sini çiftlik sermayesi ve %44,43'nü işletme sermayesi oluşturmaktadır. İncelenen işletmelerdeki öz sermaye oranı %89,07'dir. İncelenen işletmelerde elde edilen gayrisafi üretim değerinin %8,86'sı bitkisel üretim değerinden, %91,14'ü hayvansal üretim değerinden oluşmaktadır. Hayvansal üretim değerinin %89,51'i sığır besiciliğine aittir. Ortalama besi süresi 160 gün, hayvan başına günlük yem tüketimi 12,11 kg. ve günlük canlı ağırlık artışı 1,2 kg'dır. Sığır besiciliğinden 7.666,40 TL net kar elde edilmiştir. Faktör analizine göre sığır besiciliğine etki eden 26 değişken, 5 faktörde toplanmıştır. Bunlar; Gelir Faktörü, Gelir-BBHB Faktörü, Arazi Faktörü, İşgücü Faktörü ve Masraf faktöründen oluşmaktadır. Sığır besiciliğinde en önemli husus; uygun ırk, yaş, fiyat ve sürekliliği olan besi materyalinin teminidir. En karlı işletmeler, merayı yoğun biçimde kullanarak yem maliyetlerini an aza indiren ve/veya ölçek ekonomisini kullanan işletmelerdir. Üretici örgütleri, yemin ucuz temin edilmesinde ve pazarlama gücünün artırılmasında daha etkin rol almalıdırlar.