Resuloğlu mezarlığı Eski Tunç Çağı Seramiği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ARKEOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASLI KISA
Danışman: TAYFUN YILDIRIM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çorum/ Resuloğlu Mezarlığı, paralelleri Kuzey Anadolu'daki mezarlıklardan tanınan, M.Ö. III. binin sonunda teknik ve sanat seviyesi yüksek bir toplumun zengin mezar eşyalarını bize sunmaktadır. Mezar eşyaları içerisinde en önemli grubu seramikler oluşturmaktadır. Resuloğlu Mezarlığı'nda ele geçen çanak çömleğin çoğu Kızılırmak ve Yeşilırmak arasındaki sahada, M.Ö. III. binin özellikle son çeyreğinde yaygın bir şekilde kullanılan seramik grubundan farksızdır. Orta/ Kuzey Anadolu'da söz konusu malzeme grubu çok az yerleşimde belli bir kontekse bağlı olarak ele geçmiştir. Resuloğlu Mezarları'nda ele geçen seramikler aynı zamanda çağdaşı Güneydoğu yerleşiminde ele geçen konteksi belli örneklerin tam paralelidir. Şimdilik kaydıyla tümü tek renkli çanak çömleğin çoğu kahverengi, kırmızı, siyah ya da içi siyah dışı kahverengi- kırmızı ya da tam tersi astarlıdır. Mezarlık seramiği içerisinde özellikle metal taklidi olarak anılan, siyah astarlı, parlak perdahlı, ince cidarlı ve yiv bezemeli çanak çömleğe başta Çorum çevresi olmak üzere Karadeniz'e kadar uzanan alanda mezar eşyaları içerisinde sıkça rastlanmıştır. Aynı gelenekteki seramiklerin tam paralelleri mezarlık ile çağdaş olan Güneydoğu Yerleşiminde II. kattaki mekânlara ait odalar içerisinde günlük kullanıma yönelik kap kacaklar arasında ele geçmiştir. Bu durum önceden ifade edilenin aksine bu gelenekte yapılmış kap kacakların sadece mezar eşyası olmadıklarını, günlük yaşamda da kullanıldıklarını ortaya koymaktadır. Orta/ Kuzey Anadolu seramik geleneğini bir korpus şeklinde sunan çalışmaların yetersiz olduğu bilinmektedir. Seramikler içerisinde özellikle neredeyse hiç fikir sahibi olmadığımız küplerin ayrıntılı incelenmesi mezarların tam tarihine ışık tutabilecek bir buluntu grubu olması açısından önemlidir. Söz konusu çalışma ile Resuloğlu kazılarında ele geçen stratigrafisi belli bir seramik grubu teknik ve form özellikleriyle değerlendirilerek Kuzey Anadolu Eski Tunç Çağı seramik geleneği içerisindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Mezarlıkta ele geçen seramiklerin çoğu elde azı çarkta şekillendirilmiştir. Resuloğlu örnekleri stratigrafisi kesin olarak tespit edilen ve C14 analizleriyle de tarihlenen tabakalarda açığa çıkarılan yerel çanak çömleğin Eski Tunç Çağı III'ün başından itibaren (M.Ö. III. binin ikinci yarısı) az da olsa çarkta üretilmeye başladığını göstermektedir. Resuloğlu Mezarlığı'nda ve çağdaşı Güneydoğu Yerleşimi'nde açığa çıkarılan çanak çömlek grupları mezarlığın tarihsel sınırlarının belirlenmesinde önemli bir rol üstlenmektedir. Resuloğlu Mezarlığı ile çağdaşı mezarlık ve yerleşimlerde ele geçen buluntularla yapılan karşılaştırmalara göre mezarlık en erken Erken Tunç Çağı II. evre sonu- III. evre başı ve en geç M.Ö. 2. binin başına tarihlendirilmektedir. En erken 3. seviye mezarlarının şimdilik kaydıyla M.Ö. 2500'lerden önceye gidemeyeceği en geç 1. seviye mezarlarının ise Kaniş Karumu'nun IV. yapı katından daha erken bir tarihe verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.