Sarkopenisi olan yaşlı diyabetiklerde plazma ve eritrositlerde oksidatif stres parametrelerinin ve antioksidan durumunun değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE HİLAL EROĞLU KÜÇÜKDİLER
Danışman: MURAT VARLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sarkopeni fiziksel yetersizliğe neden olan, günlük yaşam aktivitelerinde ve yaşam kalitesinde olumsuz etkileri olan, kas gücü, kütlesi ve fonksiyonunda azalmayla karakterize bir sendromdur. Diyabetin artmış oksidatif stres ile ilişkisi bilinmekte olup; sarkopeni etyopatogenezinde de oksidatif stres ve reaktif metabolitlerin rol oynadığı düşünülmektedir. Bu çalışmada diyabetik yaşlılarda oksidatif stres ve antioksidan parametrelerin incelenmesi ve sarkopeni ile ilişkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Araştırma kapsamında 65 yaş üstü tip 2 diyabetes mellitus(DM) olan hastalar EWGSOP kriterlerine göre değerlendirilerek sarkopenisi saptananlar vaka grubuna dahil edildi. Sarkopenisi olmayan, yaş ve cinsiyet olarak benzer özelliklere sahip tip 2 DM olan hastalar ise kontrol grubu olarak çalışmaya alındı. 30 vaka grubu ve 30 kontrol grubu olmak üzere çalışmaya 60 yaşlı hasta alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların çok yönlü geriatrik değerlendirilmeleri, antropometrik ölçümleri, yürüme hızı ve dinamometre ile el sıkma gücü ölçümleri yapıldı. Kas kütlesi biyoimpedans ile değerlendirildi. Laboratuvar değerlerinde rutin laboratuvar tetkiklerine ek olarak plazma malondialdehit (MDA), glutatyon peroksidaz (GSH-Px) ve eritrosit MDA, GSH-Px, süperoksid dismutaz (SOD), katalaz, ksantin oksidaz (XO) ölçümleri yapıldı. Bulgular: Vaka ve kontrol grupları arasında kullanılan ilaç sayısı, demans ve kardiyovasküler hastalık bulunma durumu açısından istatistiksel olarak anlamlı fark saptandı. Günlük aktivitelerde fonksiyonel bağımlılık sarkopenik grupta daha fazla olup antropometrik ölçümlerde ise sarkopenik hastalar daha düşük değerlere sahipti. Biyoimpedans analiz verilerinden faz açısı sarkopenik grupta anlamlı olarak düşük saptandı. Rutin laboratuvar incelemelerinde her iki grup arasında anlamlı fark saptanmazken, serum ESH ve CRP düzeyleri sarkopenik grupta anlamlı olarak yüksekti. Oksidatif stres paramatrelerinden olan plazma XO aktivitesi sarkopenik grupta anlamlı olarak yüksek iken, antioksidan parametrelerden olan plazma GSH-Px düzeyi anlamlı olarak düşük bulundu.. Çalışma kapsamında incelenen diğer oksidatif stres ve antioksidan parametrelerde iki grup arasında anlamlı fark saptanmadı. Tartışma ve Sonuç: Diyabetik yaşlı popülasyonda sarkopeninin tanınması ve ilişkili faktörlerin ortaya konması izlem ve tedavide önemli sonuçlar doğuracaktır. Bu çalışmada, diyabetik yaşlılarda demans ve düşük BKİ sarkopeni için bağımsız risk faktörüdür. Ayrıca faz açısının düşük değerleri, ESR ve CRP yüksekliği, yüksek plazma XO aktivitesi ve düşük plazma GSH-Px düzeyi sarkopeni ile ilişkili bulunmuştur. Sarkopeni tedavisine de ışık tutabilecek oksidatif stres ve antioksidan tablo ile sarkopeni ilişkisini araştıran daha çok çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Sarkopeni, diyabetes mellitus, oksidatif stres, antioksidanlar