İş ve aile yaşam rolleri çatışmasının kapsamlı bir şekilde incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESRA ULUBEY
Danışman: Metin Pişkin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, iş aile çatışmasını kapsamlı bir şekilde incelemek amacıyla alanyazına dayalı olarak geliştirilen hipotetik İş Aile Rol Çatışması Modelini test etmektir. Araştırmanın çalışma grubu evli, çift kariyerli ve 18 yaşın altında en az bir çocuğa sahip 328 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılardan veri toplamak amacıyla 10 tane ölçme aracı kullanılmıştır. İlişkisel tarama modelinde yürütülen araştırmada değişkenler arasındaki ilişkiler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucuna göre, iş rolü önceliği, iş-aile çatışmasını yönetme öz-yeterliği, iş beklentileri, iş desteği ve iş doyumu iş-aile çatışmasını, iş-aile çatışması da aile doyumunu doğrudan anlamlı düzeyde etkilemektedir. Aile alanında, aile-iş çatışmasını yönetme öz-yeterliği, aile beklentileri, eş desteği ve aile doyumu aile-iş çatışmasını, aile-iş çatışması da iş doyumunu doğrudan anlamlı düzeyde etkilemektedir. Araştırmada doğrudan ilişkilerin yanı sıra değişkenler arasındaki dolaylı ilişkiler de incelenmiştir. İş rolü önceliği ve iş-aile çatışması arasındaki ilişkide aile beklentilerinin, aile rol önceliği ile aile-iş çatışması arasındaki ilişkide iş beklentilerinin düzenleyici etkisi anlamlı bulunmuştur. Aile rolü önceliğinin aile-iş çatışması üzerindeki doğrudan etkisi anlamlı bulunmazken, iş beklentileri ile etkileşimi aile-iş çatışması üzerinde anlamlı bulunmuştur. İş desteği ve iş-aile çatışması arasındaki ilişkide iş-aile çatışmasını yönetme öz-yeterliği ve iş beklentilerinin aracı etkisi, eş desteği ve aile-iş çatışması arasındaki ilişkide aile-iş çatışmasını yönetme öz- yeterliği ve aile beklentilerinin aracı etkisi de anlamlı bulunmuştur.