Parmak izi belirleme tekniklerinin sayısal veri depolayıcı materyaller üzerindeki etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ADLİ BİLİMLER ANABİLİM DALI (DİSİPLİNLERARASI), Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ ARAT
Danışman: NERGİS CANTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Meydana gelen adli bir olayın tüm gerçekleri ve tarafları hakkında bilgi sağlayacak her türlü bulgunun ilerleyen süreçte delil olma potansiyeli vardır. Bir bulgu elde edilmeye çalışılırken bir başka bulgunun zarar görmesi ya da kaybolması soruşturma ve kovuşturmanın seyrini değiştirebilir. Bu nedenle sayısal veri barındıran materyaller üzerinde parmak izi elde etmeye çalışılırken hafızalarındaki verilerinde korunması oldukça önemlidir. Bu çalışma ile; sayısal veri içeren materyaller üzerinde yapılacak parmak izi incelemesi ile sayısal veri incelemesi arasındaki sırayı belirlemek hedeflenmiştir. Bu amaçla kullanıcıları tarafından yüzeylerine direkt temas edilen ve sayısal veri depolayıcı hafızaya sahip olan toplamda 46 adet CD, 10 adet cep telefonu ve 16 adet USB bellek deney materyalleri olarak seçilmiştir. Seçilen materyallerin hafızalarına aynı büyüklükte ve özellikte bir veri dosyası kaydedilmiştir. Veri kayıt işleminden sonra materyaller üzerine toplamda 884 adet parmak izi bırakılmıştır. Bırakılan parmak izlerini görünür hale getirmek için tozlama fiziksel ve siyanoakrilat kimyasal iz belirleme teknikleri uygulanmıştır. Tozlama uygulaması sonrası materyaller üzerinde kalan artıklar etanolle, siyanoakrilat uygulaması sonrası kalan artıklar 15 ml aseton ve 30 ml metanolden oluşan karışım solüsyon ile temizlenmiştir. Tozlama fiziksel ve siyanoakrilat kimyasal iz belirleme teknikleri sonucu CD, cep telefonu ve USB belleklerin yüzeylerine bırakılan parmak izlerinin tamamı kimliklendirmeye uygun şekilde mukayeseye elverişli olarak görünür hale getirilmiştir (%100). Parmak izi belirleme tekniklerinden sonra kalan artıklar uygun şekilde temizlenmiş ve tüm deney materyallerinin hafızasındaki verilere ulaşılabilmiş, imajları alınabilmiş ve veri inceleme uzmanlarınca herhangi bir veri kaybı olmadığı teyit edilmiştir (%100). Yüzeylerine parmak izi bırakılan CD, cep telefonu ve USB bellekler üzerinde, parmak izi araştırması yapılmadan doğrudan veri incelemesi yapıldığında hafızalarındaki verilere ulaşılabilmiştir. Ancak materyaller üzerindeki parmak izlerinin %71,2'sinin bozulduğu, zarar gördüğü hatta bir kısmının kaybolduğu gözlemlenmiştir. Bazı parmak izleri; zarar görmesine rağmen kimliklendirmeye uygun olabilecek şekilde mukayeseye elverişli kalabilmiştir. Ancak zarar görmüş ya da görmemiş mukayeseye elverişli tüm parmak izlerinin, veri incelemesinden önce bırakılan parmak izi sayısına oranı %44,3 olarak bulunmuş ve bu oranın oldukça düşük olduğu değerlendirilmiştir. Olay yeri inceleme ekiplerince suç mahallinde, hem üzerinde parmak izi araştırması hem de hafızalarındaki sayısal verilere ulaşılması gereken CD, Cep telefonu ya da USB Bellek ile karşılaşılırsa öncelikle dokunma, sürtünme gibi çevresel faktörler nedeniyle çok çabuk bozulabilen parmak izleri üzerinde tozlama fiziksel iz belirleme tekniği ile çalışma yapılmalı ve belirlenen parmak izleri fotoğraflanmalıdır. Parmak izleri fotoğraflandıktan sonra materyaller etanollü pamuk (kolonyalı pamuk da kullanılabilir) ile temizlenmeli ve temizlik işleminden sonra imaj alma işlemlerine geçilmelidir. Olay yeri inceleme ekipleri tarafından herhangi bir işlem yapılmadan, üzerinde hem parmak izi araştırması hem de hafızalarındaki sayısal verilere ulaşılması için kriminal laboratuvarlara gönderilmiş CD, Cep telefonu ya da USB Bellek gibi materyaller için inceleme önceliği Parmak İzi İnceleme Laboratuvarına verilmelidir. Anahtar Sözcükler : CD, Cep Telefonu, Parmak İzi, Siyanoakrilat, Tozlama.