Devletlerin uzay faaliyetlerinden doğan sorumluluğu

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA SERHAT KAŞIKARA

Danışman: ÜLKÜ HALATÇI ULUSOY

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnsanlığın uzaya erişmesi, ilk yapay uydu olan Sputnik'in 4 Ekim 1957 tarihinde Dünya yörüngesine (LEO) yollanması sonucu olmuştur. Bu gelişme, insanoğlunun Ay'a ayak basması ile umut edilenin çok ötesinde bir ilerlemeler silsilesine sebebiyet vererek devletlerin dikkatini uzaya yöneltmiştir. Bu çalışmada, 1957'den bu yana gelişip ilerleyen uzay faaliyetleri ile bu faaliyetlerin devletler açısından sorumluluk doğuran zararlı sonuçları üzerinde durulmuştur. Uluslararası Uzay Hukuku'nun oluşumunda ve gelişiminde öncülük eden Birleşmiş Milletler'in uygulamaları ve onun nezdinde yapılan uluslararası anlaşmalar çerçevesinde, uzay araçlarından kaynaklı zararların devletler üzerindeki yansıması ve devletlerin bundan doğan uluslararası sorumluluğu incelenmiştir. Uzay Hukuk'u, söz konusu alana yönelik olarak devletlerin sorumluluğunu, bazı uluslararası anlaşmalar çerçevesinde ele almaktadır. Bu anlaşmalardan birisi olan ve bu çalışmanın belkemiğini oluşturan «1972 Tarihli Uzay Cisimlerinin Verdiği Zarardan Dolayı Uluslararası Sorumluluk Hakkında Sözleşme» (1972 Sorumluluk Sözleşmesi), devletlerin uluslararası anlamdaki sorumluluğunu ayrıntılı şekilde düzenlemektedir. Buna ek olarak, daha genel nitelikli olan ve Uzay Hukuku'nun Anayasası olarak adlandırılabilecek «1967 Tarihli Ay ve Diğer Gökcisimleri Dâhil, Uzayın Keşif ve Kullanılmasında Devletlerin Faaliyetlerini Yöneten İlkeler Hakkında Antlaşma» (1967 Uzay Antlaşması) ise, konu hakkında bazı temel ilkelere yer vermektedir. Konu dâhilinde olmak üzere bu çalışmada bazı güncel tartışmalara da değinilmiştir.